Dzieci

Św. Aleksy Romanow
Cesarzewicz Rosji

cesarzewicz Rosji

Okres panowania
od 30 lipca/12 sierpnia 1904
do 15 marca 1917

Poprzednik
Michał Romanow

Następca
zniesienie monarchii

Dane biograficzne

Dynastia
Romanowowie

Urodzony
30 lipca/12 sierpnia 1904
Peterhof

Zmarł
17 lipca 1918
Jekaterynburg

Ojciec
Mikołaj II Romanow

Matka
Aleksandra Fiodorowna

Carewicz Aleksy

Aleksy Mikołajewicz ze swoim psem.

Aleksy z matką, 1906

Aleksy Romanow, 1911 rok, w mundurze czwartego pułku strzelców.

Dzieci Mikołaja II i Aleksandry Fiodorowny, zdjęcie z ok. 1909

Aleksy z ojcem w Liwadii, 1914

Rodzina carska wizytuje pułk Kozaków kubańskich

Tablice nagrobne rodziny carskiej w soborze św. św. Piotra i Pawła w Petersburgu. Tablica Aleksego pierwsza z lewej.

Ikona świętej rodziny carskiej znajdująca się w cerkwi Znamieńskiej w Wilnie

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Aleksy Nikołajewicz Romanow

Aleksy Mikołajewicz Romanow (ur. 12 sierpnia (30 lipca ss) 1904 roku w Peterhofie, zm. 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – najmłodszy z pięciorga dzieci ostatniego cara rosyjskiego Mikołaja II i carycy Aleksandry Fiodorowny. Ostatni cesarzewicz – następca tronu rosyjskiego. Święty prawosławny.

Spis treści

• 1 Biografia
  • 1.1 Narodziny
  • 1.2 Wczesne dzieciństwo
  • 1.3 I wojna światowa
  • 1.4 Aresztowanie
  • 1.5 Śmierć
  • 1.6 Pochówek
• 2 Kanonizacja i rehabilitacja
• 3 Przypisy
  • 3.1 Zobacz też

//

Biografia
Narodziny

Od momentu zawarcia małżeństwa z Mikołajem II caryca Aleksandra Fiodorowna bardzo pragnęła urodzić następcę tronu. Kolejne ciąże kończyły się jednak przyjściem na świat córek, które mogłyby odziedziczyć tron tylko w razie śmierci lub odsunięcia od sukcesji wszystkich męskich krewnych cara. W 1900, za radą wielkich księżnych Milicy i Anastazji Czarnogórskich, zaczęła poddawać się praktykom okultystycznym i hipnozie, które miały zapewnić jej urodzenie zdrowego potomka. Pierwszym z domniemanych lekarzy był Francuz imieniem Philippe, pochodzący z Lyonu. Rzekome zabiegi, którym poddawała się caryca, a które wymagały obecności Francuza w jej sypialni, wywołały plotki o zdradzie małżeńskiej Aleksandry Fiodorowny. Matka cara, caryca-wdowa Maria Fiodorowna domagała się usunięcia Francuza z dworu, jednak Mikołaj II nie był w stanie odmówić ukochanej żonie zgody na kurację, w której pokładała ogromne nadzieje. Philippe zapewniał, że układ gwiazd gwarantuje narodzenie chłopca, jednak w 1901 na świat przyszła zamiast niego czwarta córka pary carskiej, Anastazja.

Aleksy urodził się w pałacu carskim w Peterhofie. Był piątym dzieckiem Mikołaja II i Aleksandry Fiodorowny i ich jedynym synem. Miał cztery starsze siostry, wielkie księżne: Olgę, Tatianę, Marię i Anastazję. Zgodnie z panującym prawem sukcesyjnym został automatycznie następcą tronu, a jego narodziny zostały obwieszczone społeczeństwu przez oddanie 300 wystrzałów w powietrze z Twierdzy Pietropawłowskiej

Chrzest następcy tronu odbył się 3 września 1904 w kaplicy pałacu w Peterhofie. Rodzicami chrzestnymi Aleksego zostali jego babka caryca wdowa Maria Fiodorowna i wielki książę Aleksy Aleksandrowicz Romanow. Poza tym dodatkowymi rodzicami chrzestnymi, z racji wysokiego pochodzenia chrzczonego, zostali: jego najstarsza siostra wielka księżna Olga Nikołajewna Romanowa, jego pradziadek Chrystian IX Duński, następca tronu brytyjskiego Edward Windsor oraz cesarz niemiecki Wilhelm II Hohenzollern. Narodziny carewicza były niezwykle hucznie obchodzone w całym kraju. Według wspomnień Sophie Buxhoeveden z okazji narodzin oczekiwanego syna car udzielił licznych aktów łaski i amnestii, skracał wyroki sądowe, nadał liczne odznaczenia i nagrody pieniężne.

Wczesne dzieciństwo

Bezpośrednio po przyjściu na świat Aleksy sprawiał wrażenie zdrowego, silnego chłopca. Od pierwszych dni był nazywany przez rodziców pieszczotliwie Promyczkiem, Aguniuszkiem, Małym Człowieczkiem.

Pierre Gilliard wspominał swojego podopiecznego jako niezwykle żywego, psotnego chłopca, preferującego spędzanie czasu na zabawie niż na nauce. Aleksy nie mógł jednak – jak jego siostry – uczyć się gry w tenisa ani jeździć na rowerze, zaś większość czasu spędzał pod kontrolą dwójki wyznaczonych przez jego matkę marynarzy nazwiskiem Nagorny i Dieriewienko.

Od 1905 Aleksandra Fiodorowna, pragnąc za wszelką cenę doprowadzić do wyleczenia Aleksego lub chociaż złagodzić objawy jego choroby, dopuszczała na dwór Grigorija Rasputina, zarekomendowanego jej przez Milicę i Anastazję Czarnogórskie oraz damę dworu Annę Taniejewą. Początkowo nieufna w odniesieniu do niego, caryca uznała go za cudotwórcę, gdy trzykrotnie – według jej wspomnień - spowodował zatrzymanie krwotoku u następcy tronu. Aleksandra Fiodorowna twierdziła, że Rasputin potrafił uleczyć chłopca nawet na odległość - rozmawiając z nim telefonicznie lub wysyłając do carycy depeszę o uspokajającej treści.

Gdy Aleksy miał ok. 8-9 lat, Mikołaj II postanowił zacząć wdrażać go do obowiązków państwowych. W tym celu zabierał Aleksego na posiedzenia rządowe i spotkania z dowódcami wojskowymi, a także nakazywał mu chodzenie w galowym mundurze, co chłopiec zresztą szybko polubił. Aleksy od najmłodszych lat porozumiewał się z najbliższymi wyłącznie po rosyjsku, rodzice wyrabiali w nim zamiłowanie do rosyjskiej kuchni, sztuki ludowej i stroju. Pod wpływem rad guwernera Gilliarda zaprzestali również całkowitej kontroli nad każdym krokiem syna, co miało wyrobić u niego nawyk samodzielnego dbania o bezpieczeństwo. Im starszy był Aleksy, tym rzadziej zdarzały się ataki choroby realnie zagrażające życiu. Prawdopodobnie najbardziej niebezpieczny z nich chłopiec przeżył w 1912, gdy zranił się w Spale podczas polowania z ojcem.

I wojna światowa

1 października 1915 car zabrał syna do sztabu generalnego armii rosyjskiej, gdzie Aleksy miał obserwować codzienne życie żołnierzy i oficerów. Doświadczenia te, jak również rosnąca świadomość niebezpieczeństwa związanego z hemofilią, sprawiły, że Aleksy stopniowo stawał się coraz poważniejszy i wrażliwy na uczucia innych osób.

Wskutek rewolucji lutowej car Mikołaj II został zmuszony do abdykacji. W pierwszym projekcie manifestu ogłaszającego zrzeczenie się tronu Mikołaj II zawarł informację o abdykacji na rzecz syna. Regentem do czasu osiągnięcia przez Aleksego pełnoletniości miał być wielki książę Michał Aleksandrowicz Romanow. Dokument zredagował gen. Aleksiejew. Zanim tekst został potwierdzony podpisem w obecności dwóch przedstawicieli Dumy, car spotkał się z lekarzem Aleksego, Fiodorowem, aby ponownie przemyśleć zdolność swojego syna do sprawowania w przyszłości władzy. Fiodorow stwierdził wówczas, że możliwość całkowitego wyleczenia hemofilii jest trudna do oszacowania, toteż obowiązujące Aleksego ograniczenia poruszania się i aktywności najprawdopodobniej pozostaną konieczne. Stwierdził również, że jeśli carewicz wyjedzie z rodzicami za granicę po abdykacji ojca, będzie w przyszłości trudny do zaakceptowania jako car (jako osoba wychowana z dala od Rosji, nieposiadająca praktycznej wiedzy o realiach państwa). Argumenty lekarza skłoniły Mikołaja II do zmiany zdania i przekazania tronu wielkiemu księciu Michałowi.

Aresztowanie

3 marca 1917 Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich przegłosowała aresztowanie byłego cara i jego żony. Cztery dni później decyzję potwierdził Rząd Tymczasowy.

25 kwietnia 1918 była para carska została przewieziona do Jekaterynburga. Mogąc zabrać ze sobą jedno z dzieci, Aleksandra Fiodorowna wybrała córkę Marię. Olga, Tatiana, Aleksy i służba dotarli do Jekaterynburga na pokładzie statku Ruś w następnym miesiącu.

Śmierć

Aleksy Romanow został zamordowany w Jekaterynburgu w nocy z 16 na 17 lipca 1918 razem z całą rodziną. W momencie śmierci nie skończył 14 lat.

Według zeznań członków plutonu egzekucyjnego, w nocy z 16 na 17 lipca 1918 Romanowowie zostali poproszeni o ubranie się i zejście do piwnicy, rzekomo w celu przygotowania do wyjazdu, przez nadzorującego straż nad nimi Jakowa Jurowskiego. Chorego Aleksego niósł na rękach ojciec. Chłopiec ubrany był w ulubiony strój – wojskową bluzę i czapkę.

Pochówek

Po egzekucji ciała zamordowanych zostały wywiezione do lasu w okolicy wsi Koptiaki, a w celu uniemożliwienia identyfikacji zwłok – poćwiartowane i spalone, zaś twarze dodatkowo zdeformowane kwasem. Jakow Jurowski w szyfrowanej depeszy poinformował Swierdłowa o egzekucji.

Nieodnalezienie na uroczysku ani szczątków Aleksego, ani żadnych należących do niego przedmiotów sprawiło, że przez wiele lat istniały teorie o jego cudownym ocaleniu i ucieczce z Jekaterynburga. Za uratowanego carewicza podawali się Michał Goleniewski, Heino Tammet, Georgi Żudin, Aleksy Pucjato, Joseph Veres i Wasilij Fiłatow.

W czerwcu 1991 szczątki Romanowów zostały odnalezione, zaś 17 czerwca 1998 pochowane w soborze św. Piotra i Pawła w Petersburgu. Wśród odnalezionych pozostałości nie było jednak ciał Aleksego i jednej z jego sióstr, Marii.

Kanonizacja i rehabilitacja

15 sierpnia 2000 Synod Archijerejski Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego uznał Mikołaja II i jego rodzinę za cierpiących za wiarę i dokonał ich kanonizacji. Podstawą do uznania rodziny carskiej za świętych była ich postawa w czasie uwięzienia i głęboka wiara wszystkich członków rodziny. Romanowowie nie uzyskali tytułu “męczenników”, a jedynie “cierpiących za wiarę” (ros. страстотéрпец), gdyż fakt wyznawania prawosławia nie był bezpośrednim powodem ich rozstrzelania.

1 października 2008, po długich staraniach żyjących jeszcze Romanowów, rosyjski Sąd Najwyższy ogłosił ponadto cara i jego rodzinę ofiarami represji politycznych i oficjalnie ich zrehabilitował. Uchylił również wcześniejsze orzeczenia niższych instancji, według których na przeszkodzie dla rehabilitacji stał fakt, że rodzina carska nigdy nie została formalnie osądzona ani skazana na śmierć.

Przypisy

1. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 88-90. ISBN 83-85558-35-7. 
2. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 91. ISBN 83-85558-35-7. 
3. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 92-94. ISBN 83-85558-35-7. 
4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Sophie Buxhoeveden: The Russo-Japanese War and the Birth of Alexis (ang.). .
5. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 99-100. ISBN 83-85558-35-7. 
6. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 123. ISBN 83-85558-35-7. 
7. ↑ Robert Massie: Nicholas and Alexandra. Dell Publishing Co., 1967, s. 137. ISBN ISBN 0-440-16358-7. 
8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Pierre Gilliard: Aleksey - Visits to the Crimea - Spala - Pierre Gilliard - Thirteen Years at the Russian Court (ang.). .
9. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 150. ISBN 83-85558-35-7. 
10. ↑ 10,0 10,1 Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 53. ISBN ISBN 0-471-20768-3. 
11. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 140-141. ISBN 83-85558-35-7. 
12. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 138. ISBN 83-85732-07-1. 
13. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 189-191. ISBN 83-85558-35-7. 
14. ↑ 14,0 14,1 Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 147. ISBN 83-85732-07-1. 
15. ↑ 15,0 15,1 Robert Massie: Nicholas and Alexandra. Dell Publishing Co., 1967, ss. 136-146. ISBN ISBN 0-440-16358-7. 
16. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, ss. 241-242. ISBN 83-85732-07-1. 
17. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 242. ISBN 83-85732-07-1. 
18. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 260. ISBN 83-85732-07-1. 
19. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 252. ISBN 83-85558-35-7. 
20. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 278. ISBN 83-85732-07-1. 
21. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 266. ISBN 83-85558-35-7. 
22. ↑ 22,0 22,1 Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 278-280. ISBN 83-85558-35-7. 
23. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 345-346 i 389. ISBN 83-85558-35-7. 
24. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 340-341. ISBN 83-85558-35-7. 
25. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 372. ISBN 83-85558-35-7. 
26. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 398-399. ISBN 83-85558-35-7. 
27. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 439. ISBN 83-85558-35-7. 
28. ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 286. ISBN 83-85732-07-1. 
29. ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 303. ISBN ISBN 0-471-20768-3. 
30. ↑ 30,0 30,1 Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 326. ISBN 83-85732-07-1. 
31. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 474-475. ISBN 83-85558-35-7. 
32. ↑ 32,0 32,1 Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, ss. 309-310. ISBN ISBN 0-471-20768-3. 
33. ↑ 33,0 33,1 Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, ss. 344-345. ISBN 83-85732-07-1. 
34. ↑ 34,0 34,1 Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 352. ISBN 83-85732-07-1. 
35. ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 468. ISBN 83-85558-35-7. 
36. ↑ Probe into death of Emperor Nicholas II family closed (ang.). .
37. ↑ Bones found by Russian builder finally solve riddle of the missing Romanovs (ang.).
38. ↑ Kości carewicza i jego siostry zidentyfikowane, Rzeczpospolita z dnia 17 lipca 2008 roku, nr 166 (8067), s. A23.
39. ↑ DNA Confirms Remains Of Czar’s Children (ang.).
40. ↑ Nicholas II And Family Canonized For ‘Passion’ (ang.). New York Times, 15 sierpnia 2000. .
41. ↑ PATRIARCH ALEKSY VISITED THE PLACE WHERE THE REMAINS OF THE ROYAL MARTYRS HAD BEEN BURNED (ang.). 23 września 2000. .
42. ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 495. ISBN ISBN 0-471-20768-3. 
43. ↑ Tsar-Martyr Nicholas Ii And His Family (ang.). .
44. ↑ Maksym Szewczenko: The Glorification of the Royal Family. “The Matter Has Been Resolved” (ang.). Niezawisimaja Gazeta, 31 maja 2000. .
45. ↑ Court rehabilitates Emperor Nicholas II, royal family members (ang.). .

Zobacz też

• 5 Kijowski Pułk Grenadierów Jego Imperatorskiej Wysokości Naczelnika Carewicza Aleksego Mikołajewicza
• Gwardyjski Moskiewski Pułk Jego Imperatorskiej Mości Wielkiego Księcia Naczelnika Aleksego Mikołajewicza

Poprzednik
Michał II Romanow

następca tronu Rosji
1904-1917

Następca
-

Poprzednik
Michał II Romanow

następca tronu Polskiego
1904-1916

Następca
-

Poprzednik
Michał II Romanow

następca tronu Fińskiego
1904-1917

Następca
-

‘

Chińskie nazwisko i imię

Hanyu pinyin
Lóngduǒ Jiācuò

Zn. tradycyjne
隆朵嘉措

Zn. uproszczone
隆朵嘉措

IX Dalajlama

IX Dalajlama (tyb. ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་, wylie: lung-rtogs-rgya-mtsho zm. 1815)

Urodził się w dwunastym miesiącu roku Drewnianego Byka. W tym samym roku zmarł regent, Tacak Ngałang Gonpo. Jego następcą został mianowany VII Demo Tulku Ngałang Lobsang Tubten Dżigme Gjaco.

W 1811 do Lhasy przybył z brytyjskich posiadłości w Indiach Thomas Manning, a także opisy swoich spotkań z tym tulku.

Na początku 1815 dalajlama przeziębił się. Choroba przerodziła się w zapalenie płuc. Według jego oficjalnej biografii:

„
w drugim miesiącu roku Drewnianej Świni zaczął przejawiać oznaki rychłego odejścia.
”

— VII Demo Tulku Ngałang Lobsang Tubten Dżigme Gjaco, Inspiracja dla tych, którzy żywią duchowe przekonanie

Zmarł w pozycji medytacyjnej szesnastego dnia drugiego miesiąca roku Drewnianej Świni.

Przypisy

1. ↑ Lungtok Gjaco (pol.). Ushuaia.pl.. .
2. ↑ O dalajlamach. W: Gonbodżab Cybikow: Buddyjski pielgrzym w świątyniach Tybetu według dziennika prowadzonego w latach 1899-1902. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975. 
3. ↑ według kalendarza tybetańskiego
4. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 388. ISBN 978-83-7554-010-9. 
5. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 389. ISBN 978-83-7554-010-9. 
6. ↑ 6,0 6,1 według kalendarza tybetańskiego
7. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 390. ISBN 978-83-7554-010-9. 
8. ↑ IX Lung-rtogs-rgja-mc’o. W: Roland. Barraux: Dzieje Dalajlamów : czternaście odbić w Jeziorze Widzeń. Warszawa: “Alfa”, 1998, s. 174. ISBN 83-7179-113-5. 
9. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 391. ISBN 978-83-7554-010-9. 
10. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 392. ISBN 978-83-7554-010-9. 
11. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 394. ISBN 978-83-7554-010-9. 
12. ↑ Od Dziewiątego do Dwunastego Dalajlamy. W: Glenn H. Mullin: Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości.. Elżbieta Smolarz (red.). Warszawa: Jacek Santorski& Co Agencja Wydawnicza, 2008, s. 395. ISBN 978-83-7554-010-9. 

Brajan Chlebowski

Urodzony
3 września 1998
Łódź

Zmarł
8 lutego 2005
Łódź
zaczadzenie tlenkiem węgla

Brajan Bartłomiej Chlebowski (ur. 3 września 1998, zm. 8 lutego 2005) – sześciolatek, który zginął w pożarze łódzkiej kamienicy, zdążywszy przedtem zadzwonić po straż pożarną – uratowani z pożaru zostali dzięki temu jego 36-letni wówczas ojciec i kilkudziesięciu mieszkańców domu. Matka chłopca była w tym czasie w pracy. Brajan uległ zaczadzeniu tlenkiem węgla. W pogrzebie uczestniczyły władze miasta, rodzina, a także uratowani mieszkańcy kamienicy.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył go pośmiertnie medalem Za Ofiarność i Odwagę. Jest on najmłodszym odznaczonym. Jeden z placów zabaw w Łodzi otrzymał imię Brajana.

Nagroda im. Brajana Chlebowskiego

W roku 2006 Stowarzyszenie “Życie po przeszczepie” ustanowiło nagrodę im. Brajana Chlebowskiego, przyznawaną ludziom szczególnie zasłużonym przy przełamywaniu barier społecznych wobec przekazywania narządów do transplantacji. Pomysłodawcą ustanowienia nagrody był wiceprezes Stowarzyszenia Robert Kęder. Nagrody wręczane są co roku w styczniu (w rocznicę pierwszego w Polsce przeszczepu nerki), a pierwszymi laureatami zostali 27 stycznia 2006 m.in. prof. Tadeusz Orłowski (za pionierski, udany przeszczep nerki w 1966) i prof. Stanisław Zieliński (za pionierskie przeszczepy wątroby w 1987).

Linki zewnętrzne

• Tekst postanowienia prezydenckiego z dnia 17 lutego w sprawie przyznania Brajanowi medalu (M.P. z 2005 r. Nr 27, poz. 382)
• O pożegnaniu Brajana na stronie Urzędu Miasta Łodzi
• O Brajanie na stronie przeszczep.pl
• O Brajanie i innych młodych bohaterach na stronie fakty.interia.pl
• Przewodnik Katolicki nr 17/2006 - tekst o Brajanie na stronie bosko.pl
• O pogrzebie na stronie wiadomosci.wp.pl
• Reportaż Cezarego Galka “Kołysanka dla Brajana”

Radio Jard II

Państwo
Polska

Rok założenia
2001

Transmisja radiowa

Częstotliwości
w miastach
Białystok 103,9 MHz

Radio Jard II jedna z nielicznych dziecięco-młodzieżowych rozgłośni radiowych nadająca z nadajników naziemnych.

Dane techniczne

Radio Jard II nadaje swój program 24 godziny na dobę na częstotliwości 103,9 FM w Białymstoku i okolicach, a także w internecie. Naziemna stacja nadawcza o mocy 2 kW znajduje się na dachu Hotelu Turkus będącego siedzibą rozgłośni. Właścicielem rozgłośni jest białostocki biznesmen - Jarosław Dziemian.

Program

Pierwszy program wyemitowała 15 marca 2001r., swoją działalność oficjalnie inaugurowała 1 kwietnia 2001r. Program w stacji jest prowadzony tylko i wyłącznie przez dzieci i młodzież w wieku od 7 do 18 lat. Są to uczniowie białostockich szkół, którzy od podstaw poznają warsztat dziennikarski - przygotowują audycje tematyczne, serwisy informacyjne, informacje o pogodzie i inne pozycje programu. Samodzielnie dobierają muzykę, odbierają telefony i SMS-y od słuchaczy i obsługują radiową konsoletę. W ciągu swojej dotychczasowej działalności radio Jard II wykształciło profesjonalnych dziennikarzy. Pracę koordynuje redaktor naczelny Wojciech Kuczyński - były uczeń III Liceum Ogólnokształcącego w Białymstoku, który rozgłośnią zaczął samodzielnie kierować już w wieku 13 lat.

Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna i emisja internetowa

Wyznawcy islamu zobowiązani są odnosić się z szacunkiem do wszystkich istot, w tym do dzieci. Bóg w Koranie surowo potępił panujący w pogańskiej Arabii zwyczaj zabijania córek, stwierdzając, że posiadanie dzieci jest zawsze błogosławieństwem, co w polskim tłumaczeniu znaczy:

A kiedy zwiastują któremuś z nich córkę, to jego oblicze się zasępia i jest udręczony. On ukrywa się przed ludźmi z powodu tego nieszczęścia, które mu obwieszczono: czy on ma je zachować mimo poniżenia, czy też pogrzebać je w prochu. Jakże źle oni rozumują! (16:58-59)

Do Boga należy królestwo niebios i Ziemi. On stwarza to, co chce. On daje córki komu chce, i On daje synów komu chce (42:49)

Dzieci rozwiedzionych kobiet mają prawo do alimentów od ojca:

Matki pragnące w pełni wykarmić swoje dzieci będą je karmiły przez całe dwa lata. A na ojcu dziecka ciąży obowiązek zaopatrzenia ich w żywność i odzież, zgodnie z przyjętym zwyczajem. Nie nakłada się na człowieka niczego, co nie jest w jego możliwości. Rodzicielka nie może doznać szkody z powodu swojego dziecka ani ten, któremu się urodziło dziecko, z powodu jego dziecka. To samo dotyczy osoby dziedziczącej. Jeśli oboje chcą odstawić dziecko od piersi za obopólną zgodą i naradą, to nie popełnią grzechu. A jeśli zechcecie oddać do karmienia wasze dzieci, to nie będziecie mieli grzechu, jeśli dacie za to wynagrodzenie zgodnie z przyjętym zwyczajem. Bójcie się Boga! I wiedzcie, ze Bóg widzi dobrze to, co wy czynicie! (2:223)

Sieroty mogą liczyć na pomoc ze strony całej wspólnoty muzułmańskiej:

Powiedz: “Bóg daje wam pouczenie o nich - to, co wam się recytuje w Księdze: w sprawie osieroconych dziewcząt, którym nie dajecie tego, co im zostało przepisane, kiedy pragniecie je poślubić; i pouczenie w sprawie słabowitych dzieci; i abyście byli dla sierot sprawiedliwi.” A cokolwiek uczynicie dobrego, to, zaprawdę, Bóg wie o tym dobrze!? (4:127)

Czyż nie znalazł cię sierotą i czy nie dał ci schronienia? Czy nie znalazł cie błądzącym i czy nie poprowadził cię drogą prostą? I czy nie znalazł cię biednym, i nie wzbogacił cię? Przeto sieroty - nie uciskaj! (93:6-9)

Spis treści

• 1 Postawa Mahometa wobec dzieci
• 2 Adopcja muzułmańska
• 3 Małżeństwo dzieci
• 4 Przypisy

//

Postawa Mahometa wobec dzieci

Prorok Mahomet słynął z czułości w stosunku do dzieci, chętnie spędzał z nimi czas i bawił się z nimi. Ponieważ każdy muzułmanin jest zobowiązany naśladować sunnę (czyny Proroka), oznacza to że muzułmanie są zobowiązani dobrze traktować dzieci:

Szedłem z Wysłannikiem Allaha za dnia lecz on nie mówił nic do mnie i ja też nie mówiłem do niego zanim dotarliśmy do bazaru Banu Kajnukaa. Prorok wrócił do namiotu Fatimy i rzekł: “Czy mały chłopiec jest tutaj” Mieliśmy wrażenie, że matka dziecka kazała Prorokowi umyć je i ubrać. Nie za długo al-Hasan przybiegł i uściskał proroka. Wysłannik Allaha rzekł: Na Allaha. Kocham go i kocham tych, którzy go kochają. (Muslim)

Wysłannik Allaha sadzał mnie na jednym udzie, a al-Hasana na drugim, przytulał nas i mówił, “O Allah! Bądź dla nich miłosierny, jak ja jestem dla nich miłosierny” (Buchari)

Prorok był tolerancyjny nawet wobec niegrzecznych dzieci:

Przekazała Aisza: Prorok wziął dziecko na kolana … i gdy dziecko oddało mocz, on po prostu poprosił o wodę i wylał ją na miejscu moczu. Ojciec dziecka krzyknął, “Co zrobiłeś, głupi chłopcze” i wyciągnął rękę, by odciągnąć syna od Proroka. Mahomet pohamował mężczyznę, przytulił chłopca i rzekł: To nie jest wielka sprawa. Moje ubranie można wyprać. Ale uważaj jak traktujesz dziecko. Co przywróci jego pewność siebie, po tym jak go publicznie potraktowałeś w taki sposób”

Prorok rzekł: “Rozpoczynam modlitwę z zamiarem przedłużenia jej, lecz kiedy słyszę płacz dziecka, skracam modlitwę i uspokajam je, bo wiem że płacz dziecka wznieci gniew u jego matki” (Al-Buchari)

Nawet w czasie wojny, Prorok Mahomet dbał o bezpieczeństwo dzieci:

Przekazał Ibn Umar: W czasie jednej z wypraw wojennych zginęła kobieta, więc Wysłannik Allaha zabronił zabijania kobiet i dzieci.

Adopcja muzułmańska

Muzułmańska adopcja dziecka nazywa się kafala i różni się od europejskiej. Dorośli adoptujący dziecko są jego opiekunami, a nie nowymi rodzicami. Dziecko adoptowane nie ma prawa do spadku po nich, nie przyjmuje też ich nazwiska, ma za to prawo do spadku po rodzicach biologicznych. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej dziecko może wziąć ślub z osobą adoptującą. Jeżeli taki związek nie zostanie zawarty, zaczynają między nimi obowiązywać zasady skromności - mężczyzna nie może oglądać ciała swojej adoptowanej córki. Jeżeli dziecko ma własne pieniądze, osoby adoptujące nie mają prawa nimi dysponować.

Małżeństwo dzieci

Według większości uczonych islamskich, małżeństwo może być zawarte po osiągnięciu dojrzałości płciowej (po arabsku hatta tutika al-ridżal ). Zaręczyny mogą być zawarte w dowolnym wieku, nawet dzień po urodzeniu, jednak dziewczynka zostaje z rodzicami i przenosi się do domu męża dopiero gdy dwie kobiety pod kierunkiem kadiego stwierdzą, że jest ona fizycznie gotowa do współżycia.

Zmuszanie dziewcząt do małżeństwa jest zakazane na mocy słów Mahometa:

Dziewica nie powinna być wydawana za mąż, jeśli nie wyrazi na to zgody

W praktyce jednak w krajach muzułmańskich zasada ta jest często łamana i decyzja o wyborze męża jest podejmowana przez ojca dziewczyny.

Przypisy

1. ↑ Kassamali, Tahera. Raising Children. Tayyiba Publishers & Distr.
2. ↑ http://islam.about.com/cs/parenting/a/adoption.htm
3. ↑ John Esposito, Islam, Oxford University Press 2003
4. ↑ http://www.usc.edu/dept/MSA/humanrelations/womeninislam/marriage.html#consent

JonBenét Patricia Ramsey (ur. 6 sierpnia 1990 w Atlancie, zm. 25 grudnia 1996 w Boulder w stanie Kolorado) - sześcioletnia dziewczynka, wielokrotna uczestniczka konkursów piękności, którą znaleziono zamordowaną w piwnicy domu rodzinnego, osiem godzin po zgłoszeniu jej zaginięcia. Jej śmierć odbiła się szerokim echem w USA z powodu przedłużającego się śledztwa oraz pojawiających się przypuszczeń na temat zaangażowania jej rodziny w zbrodnię.

16 sierpnia 2006 sprawa jej śmierci ponownie stała się głośna po aresztowaniu w Bangkoku 41-letniego Johna Marka Karra, podejrzewanego o dokonanie zabójstwa. Głównym dowodem w sprawie miały być jego listy internetowe do profesora dziennikarstwa na University of Colorado System, Michaela Traceya. 28 sierpnia 2006 został on jednak uwolniony od tego zarzutu, po badaniach jego DNA i próbek znalezionych na miejscu zbrodni.

Linki zewnętrzne

• Artykuł w portalu Gazeta.pl

Radio Jard II

Państwo
Polska

Rok założenia
2001

Transmisja radiowa

Częstotliwości
w miastach
Białystok 103,9 MHz

Radio Jard II jedna z nielicznych dziecięco-młodzieżowych rozgłośni radiowych nadająca z nadajników naziemnych.

Dane techniczne

Radio Jard II nadaje swój program 24 godziny na dobę na częstotliwości 103,9 FM w Białymstoku i okolicach, a także w internecie. Naziemna stacja nadawcza o mocy 2 kW znajduje się na dachu Hotelu Turkus będącego siedzibą rozgłośni. Właścicielem rozgłośni jest białostocki biznesmen - Jarosław Dziemian.

Program

Pierwszy program wyemitowała 15 marca 2001r., swoją działalność oficjalnie inaugurowała 1 kwietnia 2001r. Program w stacji jest prowadzony tylko i wyłącznie przez dzieci i młodzież w wieku od 7 do 18 lat. Są to uczniowie białostockich szkół, którzy od podstaw poznają warsztat dziennikarski - przygotowują audycje tematyczne, serwisy informacyjne, informacje o pogodzie i inne pozycje programu. Samodzielnie dobierają muzykę, odbierają telefony i SMS-y od słuchaczy i obsługują radiową konsoletę. W ciągu swojej dotychczasowej działalności radio Jard II wykształciło profesjonalnych dziennikarzy. Pracę koordynuje redaktor naczelny Wojciech Kuczyński - były uczeń III Liceum Ogólnokształcącego w Białymstoku, który rozgłośnią zaczął samodzielnie kierować już w wieku 13 lat.

Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna i emisja internetowa

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Sejm Dzieci i Młodzieży (Sejm DiM) - od 1994 nieformalny polski parlament, w którym zasiada młodzież gimnazjalna i szkół średnich. Kadencja posłów trwa jeden rok, a jedyna sesja w roku odbywa się 1 czerwca w Dzień Dziecka.

Sejm DiM składa się, tak jak Sejm RP z 460 posłów. Każde z 16 województw otrzymuje proporcjonalną liczbę mandatów do liczby uczniów w gimnazjach i szkołach średnich w danym województwie.

Obrady Sejmu DiM (tak jak Sejmu RP) odbywają się w sali plenarnej.

Spis treści

• 1 Jak zostać posłem?
• 2 Dotychczasowe sesje
• 3 Zobacz też
• 4 Linki zewnętrzne

//

Jak zostać posłem?

Przyznanie mandatu odbywa się na podstawie konkursu literackiego. Kandydat pisze pracę na jeden z trzech tematów (tematy wyznacza Zespół Organizacyjny). Prace spływają do Kuratoriów Oświaty przy urzędzie wojewódzkim. Wojewódzka Komisja (wyznaczona przez Kuratora Oświaty) ocenia prace i najlepszym autorom przyznaje mandaty poselskie.

Następnie prace posłów ocenia Zespół Organizacyjny. Z każdego tematu wybiera około 20 najlepszych prac - ich autorzy dodatkowo na kilkanaście dni przed obradami Sejmu DiM zasiadają w Komisji Sejmowej. Każda Komisja wybiera spośród siebie Marszałka Sejmu DiM (trzech równych sobie Marszałków) oraz opracowuje projekt uchwał sejmowych.

Dotychczasowe sesje

Sesja
Dzień obrad
Temat przewodni
Tematy prac
Marszałkowie

I
1 czerwca 1994
Wojna – zagrożeniem szczęśliwego dzieciństwa

II
1 czerwca 1995
Prawa dziecka zawarte w ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Prawach Dziecka

III
1 czerwca 1996
Jaka powinna być moja szkoła?
1. Czego się boję i co mnie cieszy?
2. Jaka powinna być moja szkoła?
3. Jakie zmiany należy wprowadzić w polskich szkołach?
4. Co zagraża młodzieży i jak temu przeciwdziałać?
Anna Miedzianowska,
Zygmunt Gliński,
Małgorzata Pachut,
Małgorzata Krakowska

IV
1 czerwca 1997
Samorządność dzieci i młodzieży w szkole i w miejscu zamieszkania
1. Czy my, dzieci i młodzież, powinniśmy też “rządzić”?
2. Opisz znany Tobie samorząd i swój w nim udział.
3. Twój największy problem – jak go rozwiązać?
Roman Ślusarczyk,
Małgorzata Morawska,
Dorota Szyłas

V
1 czerwca 1998
Wspólna Europa i nasze, Polski, dążenie do członkostwa w niej
1. Polska – moją Ojczyzną, wspólnym domem - Europa.
2. Moje miejsce w zjednoczonej Europie.
3. Europa moich marzeń.
Renata Mieńkowska,
Radosław Brzózka,
Marcin Gieracz

w 1999 Sejm Dzieci i Młodzieży nie odbył się

VI
1 czerwca 2000
Reforma edukacji
1a. Zbliża się rok 2000. Jak wyobrażam sobie szkołę XXI w.?
1b. Wiedza, samodzielność, aktywność, odpowiedzialność – te cechy będą Tobie potrzebne w dorosłym życiu. Jak Twoja szkoła pomaga Ci w ich zdobywaniu?
1c. Twoje oczekiwania związane z wprowadzoną w Polsce reformą oświaty.
2. Polskę obowiązuje uchwalona przed 10 laty Konwencja o Prawach Dziecka - czy Twoim zdaniem prawa w niej zawarte są w naszym kraju przestrzegane?
3. Jak Twoim zdaniem powinna w przyszłości wyglądać ordynacja wyborcza do Sejmu Dzieci i Młodzieży?
Piotr Makała,
Piotr Pawłowski,
Sabina Krupińska

VII
1 czerwca 2001
Szkoła – przyjaznym i bezpiecznym środowiskiem
1. Przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom w szkolnym środowisku (przemoc, alkoholizm, narkomania).
2. Sieć informatyczna zbliża ludzi, czy niesie zagrożenia?
3. Samorządność szkolna – założenia a rzeczywistość.
Marek Kabziński,
Michał Król,
Michał Brzeziński

VIII
1 czerwca 2002
Europa – dialog kultur
1a. Polska w Europie – wspólne tradycje – różna tożsamość.
1b. Polska w Europie – różnić się pięknie we wspólnym domu.
2. Moja droga do zjednoczonej Europy.
3. Europa z perspektywy polskiego gościńca.
Piotr Kaznowski,
Marcin Michalski,
Dorota Kowalska

IX
1 czerwca 2003
Moja Ojczyzna - państwem demokratycznym
1. Rzeczpospolita Polska państwem demokratycznym - moje oczekiwania a rzeczywistość.
2. Uczeń, rodzic i nauczyciel w demokratycznej szkole.
3. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym - czy ten konstytucyjny zapis realizowany jest w codziennym życiu?
Marta Larysz,
Olga Czekajło,
Karol Kukiełka

X
1 czerwca 2004
Dobro Rzeczypospolitej - najwyższym prawem
1. Jestem cząstką społeczeństwa, więc mam prawo i obowiązek tworzenia właściwego wizerunku Polski.
2. Polacy w Unii Europejskiej. Jakie znaczenie będzie miał patriotyzm po integracji z Unią Europejską?
3. Co to znaczy być dobrym obywatelem?
Filip Byczkowski,
Bartłomiej Florczak,
Karol Kukiełka

XI
1 czerwca 2005
Demokracja - warunki jej umacniania
1. Poszanowanie prawa oraz aktywne uczestnictwo w życiu publicznym (wybory, referenda, konsultacje) podstawowymi obowiązkami obywatela demokratycznego państwa.
2. Tolerancja - gwarantem demokracji.
3. Postawy destrukcyjne: brutalizacja życia, nieuczciwość, terroryzm… - zagrożeniem dla demokracji.
Agata Szustak,
Mariusz Dróżdż,
Piotr Bętkowski

XII
1 czerwca 2006
Ekologia - wybór przyszłości
1. Ekologia w polityce i gospodarce.
2. Człowiek w zgodzie z naturą.
3. Moje działania na rzecz ochrony przyrody i środowiska.
Mateusz Markiewicz,
Mateusz Komorowski,
Łukasz Warchoł

XIII
1 czerwca 2007
Moja ojczyzna wobec procesów globalizacyjnych
1a. Pozytywne i negatywne skutki globalizacji we współczesnym świecie.
1b. Ja wobec procesów globalizacji
2. Ochrona wartości narodowych i kulturowych w dobie globalizacji
3. Rola edukacji w globalizującym się świecie
Bartłomiej Lesiak,
Adam Nowak,
Paweł Kupis

XIV
1 czerwca 2008
Poseł naszych marzeń – szkic do portretu
1. Poseł w wybranym okresie historycznym i współcześnie.
2. Kryteria, które powinien spełniać kandydat na posła.
3. Twoje wystąpienie poselskie w sprawie dla Ciebie najważniejszej.
Orest Ochocki,
Sebastian Ottenbreit,
Daniel Milewski

XV
1 czerwca 2009
Młodzi wobec wydarzeń roku 1989
1. Jak wydarzenia roku 1989 pamiętają nasze rodziny? Co wiem o pokoleniach młodzieży, która przez 70 lat działała na rzecz demokracji i niepodległości? Co my możemy zrobić dla pomyślności Polski, żeby żyło się lepiej i sprawiedliwiej nam i pokoleniom, które przyjdą po nas?

2. Co możemy jeszcze zrobić, żeby Polska była silna i bezpieczna? W jaki sposób demokracja wpływa na umocnienie pokoju na świecie? Jak ważne są dla pokoju prawa człowieka i wzajemny szacunek? Co ja mogę zrobić dla pokoju w świecie - czy mogę cokolwiek?

3. Co znaczą dziś słowa Jana Pawła II, że nie ma wolności bez solidarności, kiedy myślę o Polsce, a co znaczą kiedy myślę o świecie? Czym się chwalę, a czego się wstydzę, kiedy rozmawiam o Polsce z kolegami z innych krajów - jak mogę to zmienić? Czy są Polacy za granicą, którym powinniśmy pomagać; na czym ta pomoc ma polegać?

Sebastian Woźniak,
Karolina Krakowiak,
Maria Siłakowska

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Sejm Dzieci i Młodzieży

• Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
• Rada Dzieci i Młodzieży przy Ministrze Edukacji Narodowej

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Sejmu Dzieci i Młodzieży

Ten artykuł dotyczy urządzenia do transportu dzieci. Zobacz też: inne znaczenia słowa wózek.

Współczesny wózek dziecięcy

Wózek głęboki

Zabytkowy wózek dziecięcy z wiklinowym koszem, ok. 1910

Wózek dziecięcy – mobilne urządzenie przeznaczone do transportu niemowląt i małych dzieci. W szerszym użyciu od XIX wieku.

Spis treści

• 1 Charakterystyka współczesnych wózków dziecięcych
  • 1.1 Rączka
  • 1.2 Koła
• 2 Typy wózków dziecięcych
  • 2.1 Wózek głęboki
  • 2.2 Wózek spacerowy
  • 2.3 Inne
• 3 Ciekawostki
• 4 Zobacz też

//

Charakterystyka współczesnych wózków dziecięcych
Rączka

Obecnie wózki dziecięce umożliwiają regulację wysokości rączki, aby umożliwić wygodną i ergonomiczną obługę osobom o różnym wzroście. Regulacja jest na ogół:

• teleskopowa - rączkę można wysuwać bądź wsuwać powodując tym samym, iż znaduje się ona dalej od wózka i wyżej, bądź bliżej wózka i niżej
• przegubowa - rączka jest podzielona na dwie części połączone przegubem, umożliwiającym obniżenie bądź podniesienie (przykład na zdjęciu podpisanym jako “wózek głęboki”).

Niektóre wózki umożliwiają zmianę położenia rączki (przełożenie rączki na drugą stronę). Jest to szczególnie przydatne w przypadku wózków wielofunkcyjnych (w gondoli na ogół dziecko umieszczamy twarzą do prowadzącego, w spacerówce - na odwrót). Ponadto umożliwia takie ustawienie wózka, aby słońce nie świeciło dziecku w twarz w trakcie snu. Sposób przekładania rączki zależy od modelu. Może wymagać demontażu rączki i montażu po drugiej stronie.

Koła

Najczęściej spotykane są wózki czterokołowe, ale popularne są również trójkołowce. Wózki trójkołowe charakteryzują się na ogół większą masą w porównaniu do wózków czterokołowych, aby zwiększyć ich stabilność. Przednie koła mogą być stałe, bądź skrętne (opcjonalnie z możliwością blokady skręcania).

Typy wózków dziecięcych
Wózek głęboki

Klasyczny wózek przeznaczony do transportu niemowląt w pozycji leżącej. Składa się z tzw. kosza (gondoli), najczęściej odczepianego, umieszczonego na amortyzowanym podwoziu. Do ochrony przed deszczem służy składana “budka” przymocowana do gondoli. Potrzebne do pielęgnacji akcesoria niemowlęce można przewozić w bagażniku pod gondolą lub w specjalnej torbie (lub kieszeni) przymocowanej do ramy wózka.

Wózek spacerowy

Potocznie nazywany “spacerówką”, przenaczony jest głównie do transportu w pozycji siedzącej nieco starszych dzieci do ok. 2-3 lat. Jest otwarty z przodu, z oparciem dla stóp oraz ramą i często pasami chroniącymi dziecko przed wypadnięciem. Najczęściej czterokołowy, chociaż coraz popularniejsze stają się warianty trzykołowe. W wózkach tego typu często można łatwo zmienić układ siedzenia na leżący - po zastosowaniu dodatkowej wkładki zastępuje typową gondolę (wariant często wybierany przez rodziców dzieci rodzących się wiosną).

W 1965 roku składany wózek spacerowy o lekkiej aluminiowej konstrukcji (ang. buggy) wynalazł i opatentował Owen Maclaren, brytyjski projektant lotniczy. Produkcja na szerszą skalę rozpoczęła się w 1967 roku, a duża popularność tego wynalazku zaznaczyła się od lat 80. XX wieku.

Inne

Produkowane są również wózki bliźniacze (potocznie zwane “bliźniakami”), a nawet przeznaczone do przewożenia większej liczby dzieci w podobnym wieku.

Coraz popularniejsze stają się wózki uniwersalne (wielofunkcyjne), w których do odczepianego podwozia można przymocować typową gondolę, siedzenie (spacerówkę) lub fotelik samochodowy i tym samym zmieniać funkcjonalność wózka w zależności od potrzeb lub wieku dziecka. Na ogół jednak w tego typu wózkach rozmiar gondoli jest mniejszy, niż w wózku głębokim. Niektóre wersje wózków wielofunkcyjnych zamiast gondoli posiadają nosidełko.

Ciekawostki

W słynnej scenie masakry na Schodach Odeskich z filmu Pancernik Potiomkin Siergieja Eisensteina z 1925 roku widać pędzący w dół bez kontroli wózek z niemowlęciem. Scena ta później wielokrotnie służyła za inspirację filmowcom.

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Wózek dziecięcy

• fotelik samochodowy
• nosidełko

Wyznawcy islamu zobowiązani są odnosić się z szacunkiem do wszystkich istot, w tym do dzieci. Bóg w Koranie surowo potępił panujący w pogańskiej Arabii zwyczaj zabijania córek, stwierdzając, że posiadanie dzieci jest zawsze błogosławieństwem, co w polskim tłumaczeniu znaczy:

A kiedy zwiastują któremuś z nich córkę, to jego oblicze się zasępia i jest udręczony. On ukrywa się przed ludźmi z powodu tego nieszczęścia, które mu obwieszczono: czy on ma je zachować mimo poniżenia, czy też pogrzebać je w prochu. Jakże źle oni rozumują! (16:58-59)

Do Boga należy królestwo niebios i Ziemi. On stwarza to, co chce. On daje córki komu chce, i On daje synów komu chce (42:49)

Dzieci rozwiedzionych kobiet mają prawo do alimentów od ojca:

Matki pragnące w pełni wykarmić swoje dzieci będą je karmiły przez całe dwa lata. A na ojcu dziecka ciąży obowiązek zaopatrzenia ich w żywność i odzież, zgodnie z przyjętym zwyczajem. Nie nakłada się na człowieka niczego, co nie jest w jego możliwości. Rodzicielka nie może doznać szkody z powodu swojego dziecka ani ten, któremu się urodziło dziecko, z powodu jego dziecka. To samo dotyczy osoby dziedziczącej. Jeśli oboje chcą odstawić dziecko od piersi za obopólną zgodą i naradą, to nie popełnią grzechu. A jeśli zechcecie oddać do karmienia wasze dzieci, to nie będziecie mieli grzechu, jeśli dacie za to wynagrodzenie zgodnie z przyjętym zwyczajem. Bójcie się Boga! I wiedzcie, ze Bóg widzi dobrze to, co wy czynicie! (2:223)

Sieroty mogą liczyć na pomoc ze strony całej wspólnoty muzułmańskiej:

Powiedz: “Bóg daje wam pouczenie o nich - to, co wam się recytuje w Księdze: w sprawie osieroconych dziewcząt, którym nie dajecie tego, co im zostało przepisane, kiedy pragniecie je poślubić; i pouczenie w sprawie słabowitych dzieci; i abyście byli dla sierot sprawiedliwi.” A cokolwiek uczynicie dobrego, to, zaprawdę, Bóg wie o tym dobrze!? (4:127)

Czyż nie znalazł cię sierotą i czy nie dał ci schronienia? Czy nie znalazł cie błądzącym i czy nie poprowadził cię drogą prostą? I czy nie znalazł cię biednym, i nie wzbogacił cię? Przeto sieroty - nie uciskaj! (93:6-9)

Spis treści

• 1 Postawa Mahometa wobec dzieci
• 2 Adopcja muzułmańska
• 3 Małżeństwo dzieci
• 4 Przypisy

//

Postawa Mahometa wobec dzieci

Prorok Mahomet słynął z czułości w stosunku do dzieci, chętnie spędzał z nimi czas i bawił się z nimi. Ponieważ każdy muzułmanin jest zobowiązany naśladować sunnę (czyny Proroka), oznacza to że muzułmanie są zobowiązani dobrze traktować dzieci:

Szedłem z Wysłannikiem Allaha za dnia lecz on nie mówił nic do mnie i ja też nie mówiłem do niego zanim dotarliśmy do bazaru Banu Kajnukaa. Prorok wrócił do namiotu Fatimy i rzekł: “Czy mały chłopiec jest tutaj” Mieliśmy wrażenie, że matka dziecka kazała Prorokowi umyć je i ubrać. Nie za długo al-Hasan przybiegł i uściskał proroka. Wysłannik Allaha rzekł: Na Allaha. Kocham go i kocham tych, którzy go kochają. (Muslim)

Wysłannik Allaha sadzał mnie na jednym udzie, a al-Hasana na drugim, przytulał nas i mówił, “O Allah! Bądź dla nich miłosierny, jak ja jestem dla nich miłosierny” (Buchari)

Prorok był tolerancyjny nawet wobec niegrzecznych dzieci:

Przekazała Aisza: Prorok wziął dziecko na kolana … i gdy dziecko oddało mocz, on po prostu poprosił o wodę i wylał ją na miejscu moczu. Ojciec dziecka krzyknął, “Co zrobiłeś, głupi chłopcze” i wyciągnął rękę, by odciągnąć syna od Proroka. Mahomet pohamował mężczyznę, przytulił chłopca i rzekł: To nie jest wielka sprawa. Moje ubranie można wyprać. Ale uważaj jak traktujesz dziecko. Co przywróci jego pewność siebie, po tym jak go publicznie potraktowałeś w taki sposób”

Prorok rzekł: “Rozpoczynam modlitwę z zamiarem przedłużenia jej, lecz kiedy słyszę płacz dziecka, skracam modlitwę i uspokajam je, bo wiem że płacz dziecka wznieci gniew u jego matki” (Al-Buchari)

Nawet w czasie wojny, Prorok Mahomet dbał o bezpieczeństwo dzieci:

Przekazał Ibn Umar: W czasie jednej z wypraw wojennych zginęła kobieta, więc Wysłannik Allaha zabronił zabijania kobiet i dzieci.

Adopcja muzułmańska

Muzułmańska adopcja dziecka nazywa się kafala i różni się od europejskiej. Dorośli adoptujący dziecko są jego opiekunami, a nie nowymi rodzicami. Dziecko adoptowane nie ma prawa do spadku po nich, nie przyjmuje też ich nazwiska, ma za to prawo do spadku po rodzicach biologicznych. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej dziecko może wziąć ślub z osobą adoptującą. Jeżeli taki związek nie zostanie zawarty, zaczynają między nimi obowiązywać zasady skromności - mężczyzna nie może oglądać ciała swojej adoptowanej córki. Jeżeli dziecko ma własne pieniądze, osoby adoptujące nie mają prawa nimi dysponować.

Małżeństwo dzieci

Według większości uczonych islamskich, małżeństwo może być zawarte po osiągnięciu dojrzałości płciowej (po arabsku hatta tutika al-ridżal ). Zaręczyny mogą być zawarte w dowolnym wieku, nawet dzień po urodzeniu, jednak dziewczynka zostaje z rodzicami i przenosi się do domu męża dopiero gdy dwie kobiety pod kierunkiem kadiego stwierdzą, że jest ona fizycznie gotowa do współżycia.

Zmuszanie dziewcząt do małżeństwa jest zakazane na mocy słów Mahometa:

Dziewica nie powinna być wydawana za mąż, jeśli nie wyrazi na to zgody

W praktyce jednak w krajach muzułmańskich zasada ta jest często łamana i decyzja o wyborze męża jest podejmowana przez ojca dziewczyny.

Przypisy

1. ↑ Kassamali, Tahera. Raising Children. Tayyiba Publishers & Distr.
2. ↑ http://islam.about.com/cs/parenting/a/adoption.htm
3. ↑ John Esposito, Islam, Oxford University Press 2003
4. ↑ http://www.usc.edu/dept/MSA/humanrelations/womeninislam/marriage.html#consent