Św. Aleksy Romanow
Cesarzewicz Rosji
cesarzewicz Rosji
Okres panowania
od 30 lipca/12 sierpnia 1904
do 15 marca 1917
Poprzednik
Michał Romanow
Następca
zniesienie monarchii
Dane biograficzne
Dynastia
Romanowowie
Urodzony
30 lipca/12 sierpnia 1904
Peterhof
Zmarł
17 lipca 1918
Jekaterynburg
Ojciec
Mikołaj II Romanow
Matka
Aleksandra Fiodorowna
Carewicz Aleksy
Aleksy Mikołajewicz ze swoim psem.
Aleksy z matką, 1906
Aleksy Romanow, 1911 rok, w mundurze czwartego pułku strzelców.
Dzieci Mikołaja II i Aleksandry Fiodorowny, zdjęcie z ok. 1909
Aleksy z ojcem w Liwadii, 1914
Rodzina carska wizytuje pułk Kozaków kubańskich
Tablice nagrobne rodziny carskiej w soborze św. św. Piotra i Pawła w Petersburgu. Tablica Aleksego pierwsza z lewej.
Ikona świętej rodziny carskiej znajdująca się w cerkwi Znamieńskiej w Wilnie
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Aleksy Nikołajewicz Romanow
Aleksy Mikołajewicz Romanow (ur. 12 sierpnia (30 lipca ss) 1904 roku w Peterhofie, zm. 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – najmłodszy z pięciorga dzieci ostatniego cara rosyjskiego Mikołaja II i carycy Aleksandry Fiodorowny. Ostatni cesarzewicz – następca tronu rosyjskiego. Święty prawosławny.
Spis treści
//
Biografia
Narodziny
Od momentu zawarcia małżeństwa z Mikołajem II caryca Aleksandra Fiodorowna bardzo pragnęła urodzić następcę tronu. Kolejne ciąże kończyły się jednak przyjściem na świat córek, które mogłyby odziedziczyć tron tylko w razie śmierci lub odsunięcia od sukcesji wszystkich męskich krewnych cara. W 1900, za radą wielkich księżnych Milicy i Anastazji Czarnogórskich, zaczęła poddawać się praktykom okultystycznym i hipnozie, które miały zapewnić jej urodzenie zdrowego potomka. Pierwszym z domniemanych lekarzy był Francuz imieniem Philippe, pochodzący z Lyonu. Rzekome zabiegi, którym poddawała się caryca, a które wymagały obecności Francuza w jej sypialni, wywołały plotki o zdradzie małżeńskiej Aleksandry Fiodorowny. Matka cara, caryca-wdowa Maria Fiodorowna domagała się usunięcia Francuza z dworu, jednak Mikołaj II nie był w stanie odmówić ukochanej żonie zgody na kurację, w której pokładała ogromne nadzieje. Philippe zapewniał, że układ gwiazd gwarantuje narodzenie chłopca, jednak w 1901 na świat przyszła zamiast niego czwarta córka pary carskiej, Anastazja.
Aleksy urodził się w pałacu carskim w Peterhofie. Był piątym dzieckiem Mikołaja II i Aleksandry Fiodorowny i ich jedynym synem. Miał cztery starsze siostry, wielkie księżne: Olgę, Tatianę, Marię i Anastazję. Zgodnie z panującym prawem sukcesyjnym został automatycznie następcą tronu, a jego narodziny zostały obwieszczone społeczeństwu przez oddanie 300 wystrzałów w powietrze z Twierdzy Pietropawłowskiej
Chrzest następcy tronu odbył się 3 września 1904 w kaplicy pałacu w Peterhofie. Rodzicami chrzestnymi Aleksego zostali jego babka caryca wdowa Maria Fiodorowna i wielki książę Aleksy Aleksandrowicz Romanow. Poza tym dodatkowymi rodzicami chrzestnymi, z racji wysokiego pochodzenia chrzczonego, zostali: jego najstarsza siostra wielka księżna Olga Nikołajewna Romanowa, jego pradziadek Chrystian IX Duński, następca tronu brytyjskiego Edward Windsor oraz cesarz niemiecki Wilhelm II Hohenzollern. Narodziny carewicza były niezwykle hucznie obchodzone w całym kraju. Według wspomnień Sophie Buxhoeveden z okazji narodzin oczekiwanego syna car udzielił licznych aktów łaski i amnestii, skracał wyroki sądowe, nadał liczne odznaczenia i nagrody pieniężne.
Wczesne dzieciństwo
Bezpośrednio po przyjściu na świat Aleksy sprawiał wrażenie zdrowego, silnego chłopca. Od pierwszych dni był nazywany przez rodziców pieszczotliwie Promyczkiem, Aguniuszkiem, Małym Człowieczkiem.
Pierre Gilliard wspominał swojego podopiecznego jako niezwykle żywego, psotnego chłopca, preferującego spędzanie czasu na zabawie niż na nauce. Aleksy nie mógł jednak – jak jego siostry – uczyć się gry w tenisa ani jeździć na rowerze, zaś większość czasu spędzał pod kontrolą dwójki wyznaczonych przez jego matkę marynarzy nazwiskiem Nagorny i Dieriewienko.
Od 1905 Aleksandra Fiodorowna, pragnąc za wszelką cenę doprowadzić do wyleczenia Aleksego lub chociaż złagodzić objawy jego choroby, dopuszczała na dwór Grigorija Rasputina, zarekomendowanego jej przez Milicę i Anastazję Czarnogórskie oraz damę dworu Annę Taniejewą. Początkowo nieufna w odniesieniu do niego, caryca uznała go za cudotwórcę, gdy trzykrotnie – według jej wspomnień - spowodował zatrzymanie krwotoku u następcy tronu. Aleksandra Fiodorowna twierdziła, że Rasputin potrafił uleczyć chłopca nawet na odległość - rozmawiając z nim telefonicznie lub wysyłając do carycy depeszę o uspokajającej treści.
Gdy Aleksy miał ok. 8-9 lat, Mikołaj II postanowił zacząć wdrażać go do obowiązków państwowych. W tym celu zabierał Aleksego na posiedzenia rządowe i spotkania z dowódcami wojskowymi, a także nakazywał mu chodzenie w galowym mundurze, co chłopiec zresztą szybko polubił. Aleksy od najmłodszych lat porozumiewał się z najbliższymi wyłącznie po rosyjsku, rodzice wyrabiali w nim zamiłowanie do rosyjskiej kuchni, sztuki ludowej i stroju. Pod wpływem rad guwernera Gilliarda zaprzestali również całkowitej kontroli nad każdym krokiem syna, co miało wyrobić u niego nawyk samodzielnego dbania o bezpieczeństwo. Im starszy był Aleksy, tym rzadziej zdarzały się ataki choroby realnie zagrażające życiu. Prawdopodobnie najbardziej niebezpieczny z nich chłopiec przeżył w 1912, gdy zranił się w Spale podczas polowania z ojcem.
I wojna światowa
1 października 1915 car zabrał syna do sztabu generalnego armii rosyjskiej, gdzie Aleksy miał obserwować codzienne życie żołnierzy i oficerów. Doświadczenia te, jak również rosnąca świadomość niebezpieczeństwa związanego z hemofilią, sprawiły, że Aleksy stopniowo stawał się coraz poważniejszy i wrażliwy na uczucia innych osób.
Wskutek rewolucji lutowej car Mikołaj II został zmuszony do abdykacji. W pierwszym projekcie manifestu ogłaszającego zrzeczenie się tronu Mikołaj II zawarł informację o abdykacji na rzecz syna. Regentem do czasu osiągnięcia przez Aleksego pełnoletniości miał być wielki książę Michał Aleksandrowicz Romanow. Dokument zredagował gen. Aleksiejew. Zanim tekst został potwierdzony podpisem w obecności dwóch przedstawicieli Dumy, car spotkał się z lekarzem Aleksego, Fiodorowem, aby ponownie przemyśleć zdolność swojego syna do sprawowania w przyszłości władzy. Fiodorow stwierdził wówczas, że możliwość całkowitego wyleczenia hemofilii jest trudna do oszacowania, toteż obowiązujące Aleksego ograniczenia poruszania się i aktywności najprawdopodobniej pozostaną konieczne. Stwierdził również, że jeśli carewicz wyjedzie z rodzicami za granicę po abdykacji ojca, będzie w przyszłości trudny do zaakceptowania jako car (jako osoba wychowana z dala od Rosji, nieposiadająca praktycznej wiedzy o realiach państwa). Argumenty lekarza skłoniły Mikołaja II do zmiany zdania i przekazania tronu wielkiemu księciu Michałowi.
Aresztowanie
3 marca 1917 Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich przegłosowała aresztowanie byłego cara i jego żony. Cztery dni później decyzję potwierdził Rząd Tymczasowy.
25 kwietnia 1918 była para carska została przewieziona do Jekaterynburga. Mogąc zabrać ze sobą jedno z dzieci, Aleksandra Fiodorowna wybrała córkę Marię. Olga, Tatiana, Aleksy i służba dotarli do Jekaterynburga na pokładzie statku Ruś w następnym miesiącu.
Śmierć
Aleksy Romanow został zamordowany w Jekaterynburgu w nocy z 16 na 17 lipca 1918 razem z całą rodziną. W momencie śmierci nie skończył 14 lat.
Według zeznań członków plutonu egzekucyjnego, w nocy z 16 na 17 lipca 1918 Romanowowie zostali poproszeni o ubranie się i zejście do piwnicy, rzekomo w celu przygotowania do wyjazdu, przez nadzorującego straż nad nimi Jakowa Jurowskiego. Chorego Aleksego niósł na rękach ojciec. Chłopiec ubrany był w ulubiony strój – wojskową bluzę i czapkę.
Pochówek
Po egzekucji ciała zamordowanych zostały wywiezione do lasu w okolicy wsi Koptiaki, a w celu uniemożliwienia identyfikacji zwłok – poćwiartowane i spalone, zaś twarze dodatkowo zdeformowane kwasem. Jakow Jurowski w szyfrowanej depeszy poinformował Swierdłowa o egzekucji.
Nieodnalezienie na uroczysku ani szczątków Aleksego, ani żadnych należących do niego przedmiotów sprawiło, że przez wiele lat istniały teorie o jego cudownym ocaleniu i ucieczce z Jekaterynburga. Za uratowanego carewicza podawali się Michał Goleniewski, Heino Tammet, Georgi Żudin, Aleksy Pucjato, Joseph Veres i Wasilij Fiłatow.
W czerwcu 1991 szczątki Romanowów zostały odnalezione, zaś 17 czerwca 1998 pochowane w soborze św. Piotra i Pawła w Petersburgu. Wśród odnalezionych pozostałości nie było jednak ciał Aleksego i jednej z jego sióstr, Marii.
Kanonizacja i rehabilitacja
15 sierpnia 2000 Synod Archijerejski Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego uznał Mikołaja II i jego rodzinę za cierpiących za wiarę i dokonał ich kanonizacji. Podstawą do uznania rodziny carskiej za świętych była ich postawa w czasie uwięzienia i głęboka wiara wszystkich członków rodziny. Romanowowie nie uzyskali tytułu “męczenników”, a jedynie “cierpiących za wiarę” (ros. страстотéрпец), gdyż fakt wyznawania prawosławia nie był bezpośrednim powodem ich rozstrzelania.
1 października 2008, po długich staraniach żyjących jeszcze Romanowów, rosyjski Sąd Najwyższy ogłosił ponadto cara i jego rodzinę ofiarami represji politycznych i oficjalnie ich zrehabilitował. Uchylił również wcześniejsze orzeczenia niższych instancji, według których na przeszkodzie dla rehabilitacji stał fakt, że rodzina carska nigdy nie została formalnie osądzona ani skazana na śmierć.
Przypisy
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 88-90. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 91. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 92-94. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Sophie Buxhoeveden: The Russo-Japanese War and the Birth of Alexis (ang.). .
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 99-100. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 123. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Robert Massie: Nicholas and Alexandra. Dell Publishing Co., 1967, s. 137. ISBN ISBN 0440163587.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Pierre Gilliard: Aleksey - Visits to the Crimea - Spala - Pierre Gilliard - Thirteen Years at the Russian Court (ang.). .
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 150. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 53. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 53. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 140-141. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 138. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 189-191. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 147. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Robert Massie: Nicholas and Alexandra. Dell Publishing Co., 1967, ss. 136-146. ISBN ISBN 0440163587.
- ↑ Robert Massie: Nicholas and Alexandra. Dell Publishing Co., 1967, ss. 136-146. ISBN ISBN 0440163587.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 147. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, ss. 241-242. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 242. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 260. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 252. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 278. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 266. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 278-280. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 278-280. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 345-346 i 389. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 340-341. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 372. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 398-399. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 439. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 286. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 303. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 326. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 326. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, ss. 474-475. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, ss. 309-310. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, ss. 344-345. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, ss. 344-345. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 352. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Elisabeth Heresch: Mikołaj II. “Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Gdynia: Uraeus, 1995, s. 352. ISBN 83-85732-07-1.
- ↑ Edward Radzinski: Jak naprawdę zginął car Mikołaj II. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 468. ISBN 83-85558-35-7.
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, ss. 309-310. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Probe into death of Emperor Nicholas II family closed (ang.). .
- ↑ Bones found by Russian builder finally solve riddle of the missing Romanovs (ang.).
- ↑ Kości carewicza i jego siostry zidentyfikowane, Rzeczpospolita z dnia 17 lipca 2008 roku, nr 166 (8067), s. A23.
- ↑ DNA Confirms Remains Of Czar’s Children (ang.).
- ↑ Nicholas II And Family Canonized For ‘Passion’ (ang.). New York Times, 15 sierpnia 2000. .
- ↑ PATRIARCH ALEKSY VISITED THE PLACE WHERE THE REMAINS OF THE ROYAL MARTYRS HAD BEEN BURNED (ang.). 23 września 2000. .
- ↑ Greg King, Penny Wilson: The Fate of the Romanovs. John Wiley and Sons, 2003, s. 495. ISBN ISBN 0-471-20768-3.
- ↑ Tsar-Martyr Nicholas Ii And His Family (ang.). .
- ↑ Maksym Szewczenko: The Glorification of the Royal Family. “The Matter Has Been Resolved” (ang.). Niezawisimaja Gazeta, 31 maja 2000. .
- ↑ Court rehabilitates Emperor Nicholas II, royal family members (ang.). .
Zobacz też
- 5 Kijowski Pułk Grenadierów Jego Imperatorskiej Wysokości Naczelnika Carewicza Aleksego Mikołajewicza
- Gwardyjski Moskiewski Pułk Jego Imperatorskiej Mości Wielkiego Księcia Naczelnika Aleksego Mikołajewicza
Poprzednik
Michał II Romanow
następca tronu Rosji
1904-1917
Następca
-
Poprzednik
Michał II Romanow
następca tronu Polskiego
1904-1916
Następca
-
Poprzednik
Michał II Romanow
następca tronu Fińskiego
1904-1917
Następca
-