Smoczek na butelce, przygotowanie do karmienia niemowlęcia
Smoczek - gumowy (lub z tworzywa sztucznego) kapturek z małym otworem na czubku zakładany na butelkę umożliwiający sztuczne karmienie niemowląt. Smoczek funkcjonalnie zastępuje brodawkę sutkową matki, umożliwiając dziecku ssanie.
Zobacz też
Noworodek z jeszcze nieodciętą pępowiną
Noworodek w godzinę po porodzie
Noworodek – dziecko urodzone po 22. tygodniu ciąży. Noworodkiem jest dziecko do ukończenia 28. dnia życia. Prawidłowa masa (waga) noworodka urodzonego o czasie waha się w granicach od 2500 g do 4500 g, a długość od 50 cm do 62 cm.
Noworodek śpi około 21 godzin na dobę (występują jednak duże odchylenia osobnicze), budząc się tylko w porach karmienia. Wyodrębnienie tego okresu z niemowlęctwa jest konieczne ze względu na trwający w tym czasie okres adaptacji młodego organizmu do życia w nowym środowisku. Nauką zajmującą się problemami zdrowotnymi tego okresu jest neonatologia. Noworodek jest bezsilny i bezbronny wobec otoczenia. Po ok. 2 tygodniach życia rozpoznaje głosy bliskich.
Zachodzi przełom hormonalny, zmiana obrazu krwi, przepuszczalność błony jelitowej. Dziecko jest podatne na infekcje, ma podwyższoną ciepłotę ciała. Ma wrodzone odruchy chwytne i ssania. Okres ten kończy się wraz ze stabilizacją układów oddychania, krążenia, wydalania i gdy następuje wyrównanie urodzeniowej masy ciała, później odpada pępowina, występuje obfita podściółka tłuszczowa.
Spis treści
//
Podział noworodków w zależności od masy urodzeniowej ciała
Podział noworodków ze względu na wiek płodowy
Przypisy
Zobacz też
Biologia życia ludzkiego
Poczęcie • Zygota • Zarodek • Płód • Poród • Okres noworodkowy • Okres niemowlęcy • Okres poniemowlęcy • Dzieciństwo • Dojrzewanie • Dorosłość • Rozmnażanie (Zapłodnienie / Ciąża) • Starość • Śmierć
Dziecko podczas wojny secesyjnej
Dzieckiem-żołnierzem jest każda osoba poniżej 18. roku życia, która jest członkiem rządowych lub wspieranych przez rząd sił zbrojnych oraz innych regularnych bądź nieregularnych sił albo grup zbrojnych.
Współcześnie większość nieletnich żołnierzy werbowana jest pod przymusem. Porywane są z własnych domów, szkół, ulic. Czasami dzieci zgłaszają się jako ochotnicy. Wojny w krajach biednych doprowadzają często do katastrofy gospodarczej i społecznej, przez co małoletni cierpią głód i pozbawieni są opieki dorosłych. Wstąpienie w szeregi ugrupowań militarnych często daje im jedyną możliwość przeżycia - wśród uzbrojonych ludzi czują się bezpieczniej, mają zapewniony posiłek i ubranie.
Znane są również dość liczne historyczne przypadki dobrowolnego udziału dzieci w walce zbrojnej. Najczęściej dotyczyły one szczególnie ważnych dla danego narodu czy państwa konfliktów, w których ceną była niepodległość czy narodowa egzystencja. Małoletni podejmujący świadomą, choć często emocjonalną decyzję o czynnej walce z bronią w ręku wywodzili się często ze środowisk kładących duży nacisk na wychowanie w duchu honoru i miłości ojczyzny, z harcerstwa i skautingu lub rodzin patriotycznych.
Spis treści
//
Historia
Onni Kokko, 13-letni uczestnik fińskiej wojny domowej w 1918
Najwcześniejsze udokumentowane przypadki dzieci używanych w wojnach pochodzą z czasów starożytnych. Nie były one jednak zazwyczaj używane do bezpośredniej walki, służyli jako pomocnicy np. kierowali rydwanami. Przykłady tych wykorzystywań można znaleźć w sztuce Hetytów i starożytnych Egipcjan, mitologii greckiej (Herkules i Hylas). W starożytnej Grecji praktyki te zostały oficjalnie zalegalizowane, jako pederastyczna tradycja, a pary składające się z dojrzałego mężczyzny i chłopca były uważane za szczególnie dobre w walce (np. Święty Zastęp).
Rzymianie także wykorzystywali dzieci podczas wojny, jednak uznawano to za niemoralne i okrutne. Według Plutarcha wprowadzono prawo, według którego do armii można było wcielać chłopców tylko wtedy, gdy ukończyli 16 lat.
W średniowiecznej Europie młodzi chłopcy, w wieku około 12 lat, zostawali giermkami, jednak ich rola w walce bezpośredniej była ograniczona. W 1212 roku miała się rzekomo odbyć tzw. Krucjata dziecięca. Jej uczestnicy, nie odbyli wojskowych przeszkoleń, z założenia mieli zdobyć Ziemię Świętą dzięki czystości serc. Wydarzenie to wg współczesnej nauki nie odbyło się w formie przekazanej przez tradycję, która połączyła w jedno kilka rzeczywistych podobnych wydarzeń.
W historii Polski przedrozbiorowej w rodzinach szlacheckich było przyjęte przygotowywanie chłopców do rycerskiego rzemiosła, później do służby wojskowej. Znane są z historii i ikonografii postaci kilkunastoletnich przedstawicieli rodów magnackich lub szlacheckich w strojach wojennych i z bronią. Podobnie jak w wielu innych krajach europejskich, niekiedy młodzieńcy poniżej 18 roku życia piastowali funkcje wojskowe, także oficerskie.
W okresie zaborów dzieci, szczególnie chłopcy, z rodzin pielęgnujących tradycje patriotyczne brały udział w zbrojny w powstaniach, a w czasie wojen napoleońskich i I wojny światowej wstępowały do legionów. Mimo iż regulaminy wojskowe zazwyczaj zakazywały zaciągu nieletnich, niektórzy, czasem podając nieprawdziwą datę urodzenia, omijali zakaz. Szwoleżer gwardii, odznaczony przez Napoleona kapral Michał Wilczek miał w czasie zdobywania Madrytu 16 lat. Szczególnie wielu nieletnich patriotów starało się wstąpić do legionów polskich w czasie I wojny światowej. Do rangi symbolu narodowego urósł czyn żołnierski Orląt Lwowskich - grupy prawie 1,5 tys.dzieci i młodzieży (od 9 do 18 lat) biorących czynny udział w walkach o Lwów w latach 1918 - 1920. Trzynastoletnie Orlę Lwowskie Antoś Petrykiewicz, odznaczony pośmiertnie krzyżem srebrnym Virtuti Militari, pozostaje do dziś najmłodszym kawalerem tego orderu.
Także skauting ma swoje początki w oblężeniu Mafekingu podczas wojny Anglików z Burami, gdy Robert Baden-Powell szkolił młodych chłopców na “skautów”, zajmujących się wywiadem, łącznością, podchodzeniem, tropieniem i pierwszą pomocą.
Patriotyczne wychowanie, w rodzinach, szkole i harcestwie było przyczyną masowego udziału dzieci w walce zbrojnej w czasie wojny obronnej w 1939, okupacji hitlerowskiej, szczególnie zaś powstania warszawskiego. Ich bohaterska walka i często kaźń zostały upamiętnione m.in. pomnikiem pod wieżą spadochronową w Katowicach i pomnikiem Małego Powstańca w Warszawie. Mali żołnierze Polski Podziemnej najczęściej wykonywali funkcje łączników, kurierów, wywiadowców, sanitariuszy, uczestników małego sabotażu, ale niejednokrotnie również walczyli z bronią w ręku. Kilkunastoletni żołnierze brali udział w II wojnie światowej także po stronie niemieckiej. Szczególnie w ostatnich miesiacach III Rzeszy częste były przypadki tworzenia pododziałów przeciwpancernych złożonych z małoletnich członków Hitlerjugend, uzbrojonych często jedynie w panzerfausty lub obsługujacych artylerię przeciwlotniczą. Część dzieci i młodzieży wychowanej w duchu nazistowskiego fanatyzmu zgłaszała się do tych formacji ochotniczo.
Polscy młodzi harcerze podczas powstania warszawskiego
Szczególną kategorią dzieci-żołnierzy są synowie pułku. Chodziło w tym przypadku najczęściej o sieroty przygarnięte przez jednostki wojskowe, niekiedy dzieci poległych towarzyszy broni lub markietanek. Zjawisko występowało często w okresie wojen napoleońskich, ale także później, np. w amerykańskiej wojnie secesyjnej i również w XX wieku. Dzieci, zwykle chłopcy, pełniły często funkcje doboszy , posłańców lub ordynansów. Niekiedy, np. w przypadku dzieci przygarniętych przez polskie formacje w ZSRR, była to jedyna możliwość uratowania ich przed śmiercią głodową.
Pewną formą instytucjonalną edukacji wojskowej dzieci są szkoły kadetów, istniejące w wielu krajach już od XVIII. Początkowo miały za zadanie patriotyczne i militarne wychowanie dzieci szlacheckich rodów, później stanowiły często formę pomocy państwa w kształceniu dzieci uboższych warstw, np. zawodowych podoficerów. Korpusy kadetów istnieją obecnie w wieku krajach, działały także w międzywojennej i powojennej Polsce. Współczesne korpusy kadetów, choć kładą wciąż duży nacisk na wyszkolenie wojskowe, zapewniają też zwykle edukacje ogólnokształcącą, zazwyczaj na poziomie zbliżonym do szkoły średniej.
Motyw dziecka-żołnierza w kulturze
Motyw dzieci żołnierzy inspirował wielu twórców. Przedstawienie ich losów, tragedii lub bohaterstwa służyło często do zwiększenia efektu dramatycznego dzieła, jego roli wychowawczej lub propagandowej.
Znane są liczne dzieła malarskie przedstawiające małych żołnierzy, często doboszów na w pierwszych szeregach wojsk czy zbrojnych powstańców. Szczególnie znane są sceny z dziećmi - żołnierzami z obrazów Feliksa Philippoteaux Epizod z roku 1812 , Eugène Delacroix Wolność prowadząca lud na barykady , Orlęta lwowskie Wojciecha Kossaka i Bitwa warszawska Jerzego Kossaka.
Losy dziewczynki adoptowanej przez oddział francuskich grenadierów są motywem opery G. Donezettiego Córka pułku.
O 14-letnim doboszu, który miał wsławić się wyjątkowym męstwem podczas bitwy pod Custozzą, traktuje jedno z opowiadań miesięcznych z Serca Amicisa. Małemu komunardowi Ilja Erenburg poświęcił opowiadanie Fajka komunarda (ze zbioru Trzynaście fajek).
Motywy te pojawiły się szczególnie licznie w literaturze, kinematografii i sztukach plastycznych po II wojnie światowej, szczególnie w Polsce, Niemczech, ZSRR, a po jego rozpadzie krajach bałtyckich. Obronie katowickiej wieży spadochronowej poświęcone są powieści Kazimierza Gołby i Wilhelma Szewczyka oraz film fabularny Pawła Komorowskiego Ptaki ptakom z 1976 r. Problem dojrzewania, także politycznego, kilkunastoletnich żołnierzy III Rzeszy porusza powieść Dietera Nolla Przygody Wernera Holta.
Dzieci-żołnierze są bohaterami fantastyczno-naukowej powieści Gra Endera Orsona Scotta Carda.
Prawo
Współcześnie zjawisko to łamie cały szereg praw zagwarantowanych dzieciom.
Art.38
1. Państwa-Strony zobowiązują się respektować i nakazać respektowanie norm międzynarodowego prawa humanitarnego mających zastosowanie do nich w przypadku konfliktu zbrojnego i odnoszących się do dzieci.
2. Państwa-Strony podejmują wszelkie możliwe kroki dla zapewnienia, aby osoby, które nie osiągnęły wieku 15 lat, nie brały bezpośredniego udziału w działaniach zbrojnych.
3. Państwa-Strony będą powstrzymywały się przed rekrutowaniem do swoich sił zbrojnych jakiejkolwiek osoby, która nie osiągnęła piętnastu lat. Przeprowadzając rekrutację spośród osób, które osiągnęły wiek piętnastu lat, lecz nie osiągnęły jeszcze 18 lat, Państwa-Strony będą starały się brać pod uwagę w pierwszej kolejności osoby starsze wiekiem.
Art.1 Państwa-Strony niniejszego protokołu podejmą wszelkie możliwe środki dla zapewnienia aby członkowie ich sił zbrojnych, którzy nie osiągnęli 18 roku życia nie brali bezpośredniego udziału w konfliktach zbrojnych.
Art.2 Państwa-Strony niniejszego Protokołu zapewnią, by osoby które nie osiągnęły 18 roku życia nie były objęte obpwiązkowym poborem do ich sił zbrojnych.
Art.1 Trybunał posiada jurysdykcje w odniesieniu do zbrodni wojennych, w szczególności popełnionych w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrodnie te są popełniane na szeroką skalę.
Art.2 Dla celów niniejszego statutu zbrodnie wojenne oznaczają:
(VII)wcielenie lub werbowanie dzieci poniżej 15 roku życia do sił zbrojnych lub używanie ich w działaniach zbrojnych
Obecna sytuacja
Współcześnie większość nieletnich żołnierzy werbowana jest pod przymusem. Grupom militarnym zależy na rekrutowaniu jak największej liczby dzieci, ponieważ przestraszonymi nieletnimi łatwo jest manipulować, a ich utrzymanie jest dużo tańsze niż dorosłych.
Dzieci-żołnierze wykorzystywane są jako żywe tarcze, szpiedzy, kurierzy i zwiadowcy. Często zmuszane są do zabijania. Często praktykuje się podawanie im narkotyków, które mają za zadanie zwiększyć ich posłuszeństwo, oraz uśmierzyć strach i ból. Dziewczynki, które stanowią 40% dzieci-żołnierzy, są także często wykorzystywane seksualnie.
Mimo silnego zaangażowania w walkę z problemem nieletnich żołnierzy prowadzoną m.in. przez UNICEF i Amnesty International nadal ponad 300 tys. dzieci wykorzystywanych jest w konfliktach zbrojnych. Niektóre z nich w chwili rekrutacji nie mają ukończonych nawet 10 lat. Według najnowszych danych przedstawionych na konferencji międzynarodowej zorganizowanej przez Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom 6 lutego 2007 r. w Paryżu, od 1998 r. udało się osiągnąć demobilizację i reintegrację ponad 100 tysięcy dzieci: 27 346 w Demokratycznej Republice Konga, 20 tys. Ugandzie, 16 400 w Sudanie, 11 780 w Libanie, 8 334 w Sierra Leone, 5 900 w Sri Lance, 4 tys. w Afganistanie, po 3 tys. w Angoli, Burundi i Kolumbii.
Jednak rozmiar zjawiska nadal jest ogromny. W samej Birmie władza oficjalnie wciela dzieci do armii. Ich liczba szacowana jest na ok. 70 tys. Podobna liczba dzieci walczy w Somalii. W Demokratycznej Republice Konga żołnierzami nadal jest ok. 40 tys. dzieci, w Ugandzie i Kolumbii po 10 tys.
Szacuje się, że od 1990 roku na całym świecie ponad 1,6 mln dzieci zginęło w konfliktach zbrojnych.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży, to krajowe zawody sportowe, w których startują dzieci i młodzież w wieku szkolnym. Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży odbywa się co roku począwszy od 1995 roku. Zawody odbywają się w czterech kategoriach dyscyplin:
Spis treści
//
Lista dyscyplin OOM w sportach letnich
Lista dyscyplin OOM w sportach zimowych
Lista dyscyplin OOM w sportach halowych
Organizatorzy OOM w latach 1995 - 2011
Początkowo gospodarzem olimpiady było miasto, a od 2000 roku organizacja olimpiady należy do wybranego województwa. Wyjątek stanowią dyscypliny, które z powodu braku odpowiedniej infrastruktury odbywają się poza województwem-gospodarzem.
sporty letnie
sporty zimowe
sporty halowe
biegi przełajowe
I OOM - 1995
Poznań
-
Wrocław
-
II OOM - 1996
Bydgoszcz
Nowy Sącz
Katowice
-
III OOM - 1997
Kraków
Bielsko-Biała
Gdańsk
Skierniewice
IV OOM - 1998
Wrocław
Jelenia Góra
Poznań
Gorzów
V OOM - 1999
Zielona Góra
Nowy Sącz
Lublin
Biała Podlaska
VI OOM - 2000
śląskie
dolnośląskie
łódzkie
kujawsko-pomorskie
VII OOM - 2001
wielkopolskie
śląskie wyniki
opolskie
pomorskie wyniki
VIII OOM - 2002
dolnośląskie wyniki
małopolskie wyniki
lubuskie wyniki
świętokrzyskie wyniki
IX OOM - 2003
pomorskie wyniki
dolnośląskie wyniki
świętokrzyskie wyniki
zachodniopomorskie wyniki
X OOM - 2004
lubuskie wyniki
śląskie wyniki
wielkopolskie wyniki
mazowieckie wyniki
XI OOM - 2005
mazowieckie wyniki
podkarpackie wyniki
lubelskie wyniki
podlaskie wyniki
XII OOM - 2006
łódzkie
dolnośląskie www
warmińsko-mazurskie www
kujawsko-pomorskie www
XIII OOM - 2007
zachodniopomorskie www
małopolskie www
opolskie www
podkarpackie www
XIV OOM - 2008
kujawsko-pomorskie www
śląskie
dolnośląskie Czarny Bór
pomorskie
XV OOM - 2009
małopolskie
podkarpackie
świętokrzyskie
lubelskie
XVI OOM - 2010
lubuskie
dolnośląskie
mazowieckie
śląskie
XVII OOM - 2011
mazowieckie
małopolskie
podlaskie
kujawsko-pomorskie
Artykuł oparty na informacjach ze strony: .
Późny okres dzieciństwa (okres szkolny) - (dziewczęta 7-10, chłopcy 7-12 lat), w okresie wczesnoszkolnym, w miejsce zabawy wchodzi stopniowo nauka. Następuje szybki rozwój mowy, pamięci, która staje się trwała. Kształtuje się umiejętność myślenia logiczno - abstrakcyjnego i rozwija się wiedza o świecie. W tym okresie dziecko staje się częścią grupy formalnej, jaką jest szkolna klasa. Pod wpływem rówieśników, rodziców, nauczycieli przedszkola i nauczania początkowego następuje socjalizacja. Dziecko uczy się uczestnictwa w życiu zbiorowym i przygotowuje się do samodzielnego odgrywania ról społecznych, oraz rozmaitych zabaw i gier wspomagający rozwój dziecka. Następuje wymiana zębów mlecznych na stałe. Okres ten niesie ze sobą wiele nowych zadań i zmian rozwojowych, które dziecko musi zrealizować, aby poradzić sobie z oczekiwaniami nauczycieli oraz rodziców.
Ten artykuł dotyczy II wojny światowej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Wilcze dzieci, niem. Wolfskinder, niemieckie dzieci bez rodzin w Prusach Wschodnich od 1945 roku. Według niemieckiej Wikipedii było ich od 10 000 do 25 000. Część została adoptowana przez miejscowe rodziny, głównie litewskie. W Wilnie działa związek Edelweiß-Wolfskinder. Niektóre żyły w radzieckich domach dziecka i zostały przekazane NRD.
Linki zewnętrzne
Klub Kangura - stowarzyszenie rodziców noszących dzieci w chustach i miękkich nosidłach.
Spis treści
//
Geneza
Klub wziął swe początki w 2006 roku, podczas spotkań rodziców w kilku miastach Polski Rodzice noszący dzieci i skupiający się wokół idei świadomego rodzicielstwa zaczęli się spotykać na łamach forum internetowego “Kawałek Szmaty, chusty i…” i na łamach tego forum internetowego umawiać się na wspólne spacery, rozmowy, pomoc w dobraniu chusty czy nosidła.
Działalność
Kluby Kangura działają w kilku miastach w Polsce. To spotkania dla rodziców, zainteresowanych tematem świadomego rodzicielstwa. Idea bliskości, która jest realizowana przez rodziców między innymi nosząc dzieci w chustach, wynika z ich głębokiego przekonania, że dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują czułego kontaktu, przytulania, bujania i noszenia. Członkowie Klubu Kangura jako rodzice towarzyszą swoim dzieciom na każdym etapie ich rozwoju i pokazują im świat z własnej perspektywy.
Klub Kangura promuje ideę noszenia dzieci, pokazuje innym zalety używania, a także możliwości wykorzystania kawałka materiału, pozwala poćwiczyć prawidłowe i bezpieczne sposoby wiązania chusty do noszenia dzieci oraz a także przybliża tradycje noszenia w Polsce i na świecie.
W Klubie Kangura bardziej doświadczeni rodzice doradzają tym dopiero zaczynającym swoją przygodę z dzieckiem i chustą do noszenia. Niezdecydowani zyskują szansę przymierzenia siebie i dziecka do chusty, obejrzenia rozmaitych rodzajów chust i nosideł (miękkich i ergonomicznych). Klub Kangura nie prowadzi sprzedaży chust ani nosideł. Jako oficjalna organizacja działa od 2008 roku. Jest to stowarzyszenie zwykłe non-profit, utrzymujące się z własnych składek członkowskich.
Imprezy edukacyjne
Klub Kangura organizuje wiele imprez dla rodziców i dzieci o charakterze edukacyjnym. W miastach całej Polski rodzice podczas darmowych otwartych spotkań klubowych dowiadują się o bezpiecznych sposobach noszenia dzieci.
W październiku 2008 były organizowane darmowe spotkania z ekspertami, warsztaty dla rodziców - związane z chustami i noszeniem - Dni Noszenia.
W listopadzie we współpracy z międzynarodowymi organizacjami o podobnym profilu działalności Klub Kangura organizuje “Międzynarodowy Tydzień Bliskości” aby szerzyć idee bliskości rodzicielskiej.
Międzynarodowe osiągnięcia
w listopadzie 2008 Klub Kangura otrzymał międzynarodowe wyróżnienie, przyznawane przez międzynarodowe stowarzyszenie Babywearing International w kategorii - Best Babywearing Outreach Program by a Non-Vendor - (Najlepszy społeczny program promujący noszenie dzieci), otrzymał wyróżnienie w kategorii - najlepsza kampania medialna promująca bliskość i noszenie dzieci.
Linki zewnętrzne
Przypisy
Brajan Chlebowski
Zmarł
8 lutego 2005
Łódź
zaczadzenie tlenkiem węgla
Znany z
dzieciństwa
Brajan Bartłomiej Chlebowski (ur. 3 września 1998, zm. 8 lutego 2005) – sześciolatek, który zginął w pożarze łódzkiej kamienicy, zdążywszy przedtem zadzwonić po straż pożarną – uratowani z pożaru zostali dzięki temu jego 36-letni wówczas ojciec i kilkudziesięciu mieszkańców domu. Matka chłopca była w tym czasie w pracy. Brajan uległ zaczadzeniu tlenkiem węgla. W pogrzebie uczestniczyły władze miasta, rodzina, a także uratowani mieszkańcy kamienicy.
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył go pośmiertnie medalem “Za Ofiarność i Odwagę”. Jest on najmłodszym odznaczonym. Jeden z placów zabaw w Łodzi otrzymał imię Brajana.
W 2006 roku została po raz pierwszy przyznana “Nagroda im. Brajana Chlebowskiego” za wybitne osiągnięcia na rzecz popularyzacji idei transplantacji narządów oraz propagowania dawstwa organów do przeszczepów. Brajan Chlebowski, dzięki temu, że jego rodzice wcześniej zezwolili na pobranie od chłopca narządów do przeszczepu, w ten sposób uratował ok. 5 osób.
Zapis rozmowy z oficerem straży pożarnej, który w sobotę, 5 lutego, o godz. 13:47 przyjął meldunek o pożarze w łódzkiej kamienicy:
: - Pali się u mnie!
: - Gdzie?
: - Niech pan przyjeżdża!
: - Ale gdzie, podaj adres?
: - Na Dowborczyków, pali się nasze mieszkanie.
: - A numer telefonu? Masz jakiś?
: - 63…
: - Nazwisko. Twoje?
: - Brajan Chlebowski…
: (słychać kaszlącego człowieka, któremu Brajan mówi, że dzwoni na straż pożarną. Ojciec Brajana bierze słuchawkę)
: - Dzień dobry.
: - Dzień dobry.
: - Chciałem (dusi się od kaszlu)… Pożar się zrobił w domu, ale już go ugasiłem.
: - Dowborczyków ile?
: - Dowborczyków 27. Synek dzwonił… (słychać płacz dziecka)
: - Tam ktoś jest, w tym mieszkaniu?
: - Ja jestem razem z dzieckiem… (rozmowa się urywa).
Nagroda im. Brajana Chlebowskiego
W roku 2006 Stowarzyszenie “Życie po przeszczepie” ustanowiło nagrodę im. Brajana Chlebowskiego, przyznawaną ludziom szczególnie zasłużonym przy przełamywaniu barier społecznych wobec przekazywania narządów do transplantacji. Pomysłodawcą ustanowienia nagrody był wiceprezes Stowarzyszenia Robert Kęder. Nagrody wręczane są co roku w styczniu (w rocznicę pierwszego w Polsce przeszczepu nerki), a pierwszymi laureatami zostali 27 stycznia 2006 m.in. prof. Tadeusz Orłowski (za pionierski, udany przeszczep nerki w 1966) i prof. Stanisław Zieliński (za pionierskie przeszczepy wątroby w 1987).
Linki zewnętrzne
Kaspar Hauser, Casparus Hauser (ur. 30 kwietnia? 1812, zm. 17 grudnia 1833 w Ansbach, Frankonia) - znajda o nieustalonej tożsamości, który 26 maja 1828 pojawił się w tajemniczych okolicznościach na ulicach Norymbergi, spekulowano o jego powiązaniach z wielkoksiążęcą dynastią badeńską. Postać ta, okrzyknięta “sierotą Europy”, wzbudza zainteresowanie do dziś.
Spis treści
//
Życie
26 maja 1828 na ulicach Norymbergi pojawił się chłopiec w wieku około 16 lat, miał na sobie chłopskie ubranie i poza paroma słowami nie potrafił mówić. Jedynymi przedmiotami świadczącymi o tożsamości znajdy były znalezione przy nim dwa listy. Autor pierwszego, zaadresowanego do kapitana Wesseniga z czwartego szwadronu szóstego regimentu kawalerii, prosił owego kapitana o wzięcie chłopca pod opiekę lub powieszenie go. Według drugiego znalezionego przy chłopcu listu, napisanego najprawdopodobniej przez matkę do jego poprzedniego opiekuna, urodził się on 30 kwietnia 1812.
Szewc Weissman zaprowadził chłopca do domu kapitana Wesseniga, tam wypytywany powtarzał on tylko Chciałbym być kawalerzystą, jak mój ojciec. i Koń! Koń!. Na kolejne pytania reagował płaczem i słowami Weiss nicht (”Nie wiem.”). Następnie zabrano go na komendę policji, gdzie napisał jedno nazwisko: Kaspar Hauser.
Kolejne dwa miesiące spędził Kaspar w miejskim więzieniu pod opieką strażnika Andreasa Hiltela. Odwiedzało go tam wielu ciekawskich, ku jego wyraźnej radości. Był w wieku około 16 lat, ale miał dojrzałość psychiczną sześciolatka. Uśmiechał się, chodził jak małe dziecko i nie potrafił używać palców. Nie chciał jeść nic oprócz chleba i wody. Burmistrz Binder twierdził jednak, że chłopak obdarzony był doskonałą pamięcią, co jego zdaniem świadczyło o szlachetnym urodzeniu. Kaspar cierpiał też na powtarzające się ataki katalepsji i epilepsji. W końcu nauczył się mówić na tyle, że był w stanie opowiedzieć swoją historię.
Hauser twierdził, że przez większość życia przebywał w ciasnej, ciemnej celi ze słomianym posłaniem, mając jako zabawkę drewnianego konika. Żywił się wyłącznie chlebem i wodą. Czasami podawano mu środek nasenny i wtedy ktoś zmieniał mu ubranie i strzygł go. Pierwszym człowiekiem, jakiego ujrzał, był mężczyzna, który nauczył go wypowiadać powtarzane przezeń zdanie: Chcę być żołnierzem, jak mój ojciec i pisać nazwisko Kaspar Hauser. Mężczyzna ten zawsze pilnował, aby Kaspar nie ujrzał nawet przypadkiem jego twarzy, a pewnego dnia wyprowadził go z celi na świat. Oszołomiony Kaspar zemdlał, a następną rzeczą, jaką pamiętał, był dzień, w którym pojawił się w Norymberdze.
Tajemniczym chłopcem zainteresowała się wkrótce cała Europa, odwiedzało go coraz więcej gości. Niektórzy uważali go za sprytnego oszusta, który po prostu udaje tępaka. Inni zaczęli łączyć go z rodziną Wielkiego Księcia Badenii, ze względu na pewne podobieństwo fizyczne. Jego rodzicami mieliby być Karol Ludwik, książę Badenii i jego żona Stefania, adoptowana córka Napoleona I. Ponieważ Karol Ludwik nie miał żyjącego męskiego potomstwa, tron objął jego stryj Ludwik I , ostatni z głównej linii rodu Zähringen.
Słynny prawnik Paul Johann Anselm Ritter von Feuerbach, prezes bawarskiego sądu apelacyjnego, zajął się sprawą Hausera. Oddano go pod opiekę Georga Daumera, który nauczył go czytać i pisać, poddał go kuracji homeopatycznej i zachęcił do pisania pamiętnika. W przyjaznym otoczeniu Hauser rozwijał się psychicznie.
17 października 1829 zakapturzony nieznajomy zaatakował Hausera siekierą, lecz zdołał go jedynie zranić w czoło. Zaalarmowani urzędnicy poprosili o ochronę policji dla Kaspara i przenieśli go w inne miejsce, pod opiekę Johanna Biberbacha, a sześć miesięcy później barona von Tuchera. Tucher znalazł Hauserowi zatrudnienie w charakterze kopisty w lokalnej kancelarii prawniczej. Próba zabójstwa wzmocniła jeszcze plotki dotyczące związków Hausera z domem badeńskim.
Hauserem zainteresował się również brytyjski szlachcic Filip Henryk, 4. Earl Stanhope, bratanek Pitta, który próbował uzyskać prawo opieki nad chłopcem. Przeniósł on Hausera do Ansbach, gdzie oddano go pod kuratelę Johana Georga Meyera. Stanhope szybko ogłosił, że Hauser pochodzi z Węgier i nie jest szlachetnie urodzony. Niektórzy historycy podejrzewają Stanhope’a o działania z niskich pobudek i o związki z dynastią badeńską.
14 grudnia 1833 Hausera zwabiono do ogrodów dworskich w Ansbach obietnicą, że dowie się czegoś o swoim pochodzeniu. Tam nieznajomy ugodził go nożem w pierś, przebijając płuco. Hauser zdołał wrócić do domu, lecz zmarł od odniesionej rany trzy dni później. Nie zidentyfikował napastnika. Podczas przeszukiwania parku, policja nie odnalazła narzędzia zbrodni. Znaleziono za to czarną portmonetkę z krótkim liścikiem następującej treści: “Hauser będzie w stanie powiedzieć wam, jak wyglądam, skąd pochodzę i kim jestem. Aby zaoszczędzić mu tego, sam to wyjawię. Jestem z … przy granicy z Bawarią … Nazywam się MLO”. Stanhope i Meyer próbowali później twierdzić, że przyczyną śmierci Hausera było samobójstwo. Pochowano go na wiejskim cmentarzu, stawiając nagrobek, który głosił “Tu spoczywa Kaspar Hauser, zagadka swoich czasów. Narodził się w nieznanych okolicznościach, jego śmierć owiana jest tajemnicą”. W Ansbach wzniesiono później pomnik poświęcony Kasparowi z napisem Hic occultus occulto occisus est (”Tutaj nieznany został zabity przez nieznanego”). W roku 1996 na zlecenie niemieckiego czasopisma “Der Spiegel” dokonano analizy plamy krwi z ubrania chłopca, które przechowywane było po jego morderstwie jako dowód w policyjnych archiwach. Analiza wykluczyła pokrewieństwo z dynastią Księcia Badenii. Ponieważ niezależni badacze sceptycznie podchodzili do analizy tylko z jednego źródła w roku 2002 dokonano ponownych badań kodu DNA zebranych z innych pozostałości po tej tajemniczej postaci a mianowicie kosmyka włosów, przechowywanego przez jednego z opiekunów oraz kilku innych przedmiotów. Ponowna analiza wykazała że kod DNA rożni się tylko w jednym punkcie co nie wyklucza ani nie potwierdza w 100 procentach jego powiązania z rodziną Księcia Badenii.
Prawda i mit
Inspiracje artystyczne
Postać Kaspara zainspirowała szereg artystów. Paul Verlaine poświęcił mu wiersz “Kaspar Hauser śpiewa” zawarty w zbiorze poezji pt. Sagesse z 1880. W 1908 powstała powieść Jakuba Wassermanna pt. Kaspar Hauser czyli dziecię Europy (”Caspar Hauser oder Die Trägheit des Herzens”).
W 1974 niemiecki reżyser Werner Herzog przeniósł na ekran historię Kaspara, kręcąc Zagadkę Kaspara Hausera (niem. tytuł oryginalny Jeder für sich und Gott gegen alle - “Każdy dla siebie, Bóg przeciw wszystkim”), w którym tytułową rolę zagrał Bruno S.. W 1993 powstała kolejna niemiecko-austriacka koprodukcja pt. Kaspar Hauser w reżyserii Petera Sehra. Kaspar Hauser był również jednym z pseudonimów artystycznych Kurta Tucholskiego.
W 1984 roku Grzegorz Ciechowski napisał piosenkę zatytułowaną “Kaspar Hauser”, którą znaleźć można na płycie Obywatel G.C..
Historię Kaspara Hausera opowiedziała również Suzanne Vega w piosence “Wooden Horse (Caspar Hauser’s Song)” zamieszczonej na płycie Solitude Standing wydanej w roku 1987.
Linki zewnętrzne
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Chusta do noszenia dzieci – prostokątny lub rzadziej kwadratowy pas tkaniny, najczęściej z naturalnych włókien o splocie skośno-krzyżowym, który dzięki specjalnym wiązaniom umożliwia bezpieczne noszenie niemowląt i starszych dzieci.
Spis treści
//
Rodzaje chust
Chusty dzielą się na:
chusty wiązane - długość od 2,5 do 5,4 metra (szerokość około 70 cm) - zawiązane w odpowiedni sposób wokół noszącego dają najwięcej możliwości ułożenia dziecka: od pozycji leżących, poprzez pionowe “brzuchem do brzucha” z przodu, na biodrze lub na plecach - najczęściej rozkładają ciężar noszonego dziecka na oba ramiona i plecy noszącego. Ten typ chusty dzielimy również pod względem użytej tkaniny: chusty tkane lub elastyczne. Te drugie polecane są dla najmniejszych dzieci i najmniej wprawnych w wiązaniu opiekunów.
chusty kółkowe - chusty zakładane na jedno ramię, jeden koniec materiału zakończony jest specjalnymi kołkami, drugi przepleciony przez nie na zasadzie paska, co pozwala regulować obwód chusty - możemy nosić noworodka na leżąco z przodu, większe dzieci na biodrze w pionie, starsze także na plecach
chusty typu pouch - zwane “kieszonkami” - najprostsze chusty na jedno ramię, bez możliwości regulacji - dobierane do rozmiaru noszącego - zasady noszenia podobne jak w chustach kołkowych
pośród akcesoriów do noszenia dzieci, do grupy “chust” często zalicza się także miękkie nosidła wzorowane na nosidłach używanych w Japonii lub Chinach (podaegi lub mei-tai), w których do kwadratowego (najczęściej) panela doszyte są pasy służące do umocowania nosidła na plecach.
na nosidłach azjatyckich wzorowane są współczesne nosidła ergonomiczne
Zalety noszenia w chuście
chusty i noszenie dzieci w Polsce propaguje stowarzyszenie rodziców noszących dzieci w chustach - klub kangura
Noszenie w dawnej Polsce
używano bądź kołyski wykonanej z wikliny - lekkiej i łatwej do zawieszenia na przykład na gałęzi drzewa bądź nosideł wykonanych z tkaniny. Nosidła te - w zależności od regionu nosiły różne nazwy: hacka, chajtka, chycka, chusta lub po prostu szmata albo płachta. Dzieci nosiło się także w elementach stroju - zapaskach, fartuchach lub „zajdkach” oraz „odziewackach” - dużych chustach wełnianych używanych jako osłona przed zimnem. Sposób wykonania, użyty materiał, kolorystyka i wreszcie sposób noszenia był zróżnicowany w zależności od regionu i tradycji w danej rodzinie. Dzieci były noszone głównie przez kobiety lub starsze rodzeństwo. Jak można przypuszczać, ludność osiadła korzystała z nosideł wtedy, gdy było konieczne dłuższe wyjście lub podróż wraz z dzieckiem, ludność wędrująca zaś używała ich częściej i dłużej (np. Romowie). W sytuacji krytycznej - na przykład podczas nagłej ucieczki z domu w czasie wojny - jako chusta mógł być wykorzystany nawet kilim ze ściany czy kapa z łóżka, ale zazwyczaj stosowano chusty wykonane z płótna lub z wełny, co zapewne też było zależne od pory roku i warunków atmosferycznych. Chusty polskie były kolorowe, czasem z frędzlami. Kolorystyka - podobnie jak w przypadku strojów - zależała od regionu Polski.
Można też przypuszczać, że takie elementy codziennego ubioru, jak fartuchy i zapaski, używane często przez kobiety jako pomoc przy transporcie na przykład chrustu, były również wykorzystywane pomocniczo do przenoszenia małych dzieci. Chusty trójkątnej (hacki), noszonej przez ramię używano podobnie jak kołysek do przenoszenia dzieci malutkich w pozycjach leżących. Dziecko było zawieszone z przodu lub trochę z boku osoby noszącej. Prawdopodobnie taki trójkątny kawałek materiału mógł być stosowany pomocniczo przy sadzaniu i noszeniu na biodrze lub na boku dzieci już starszych.
W “szmacie”, czyli szerokiej prostokątnej płachcie dzieci były noszone z przodu lub na plecach, czasem także nieco z boku, tak, by matka mogła kontrolować co się z dzieckiem dzieje. Dziecko siedziało w chuście w pozycji pionowej - dolne końce (rogi) materiału były zawiązane w pasie osoby noszącej, materiał przechodził pod pupą dziecka, nóżki wystawały po bokach. Górne rogi wiązano w taki sposób, że jeden koniec materiału przechodził pod pachą, a drugi nad przeciwległym ramieniem. Pozwalało to podtrzymać główkę młodszego dziecka, a starszemu swobodnie wyglądać na świat
Kontrowersje
W lutym 2007 chusta do noszenia dzieci (nosidło typu fasolka - z kolkami i sznureczkami /”Fasolka typu Brasiliana” firmy BabyBean/) została przez UOKiK uznana za niebezpieczną z powodu niedostatecznej wytrzymałości sznureczków oraz innych zabezpieczeń i tym samym wpisana do Rejestru produktów niebezpiecznych.
Linki zewnętrzne
Przypisy
